Motie ontraden, motie aangenomen

In de Tweede Kamer is de motie-Leijten (SP) aangenomen met de volgende bewoording:

‘Overwegende dat land in de eerste plaats moet worden gebruikt voor natuur, landbouw, bouwen en recreatie; constaterende dat 92 procent van de elektriciteit die huishoudens gebruiken kan worden opgewekt door zonnepanelen op alle geschikte daken te plaatsen; verzoekt de regering, te regelen dat zon op dak de norm wordt, en gaat over tot de orde van de dag’.

En inderdaad ging men meteen over tot de orde van de dag. De regering, bij monde van staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius, had de motie al bij voorbaat ontraden, maar ja wat verwacht je van het huidige demissionaire kabinet over stimulering van zonnestroom bij melkkoetjes (pardon, burgers)? Men heeft grote woorden over waterstof en CCS, maar in essentie zijn het nog steeds grote fossiele belangen (KLM, Tata, Shell, Gasunie) die in dit land nog steeds de dienst uitmaken.

Dapper gedaan, Renske, en we gaan onvermoeibaar door, ook hier in Leiden waar de gemeente zonnepanelen liefst wegschoffelt om een goede casus te maken voor de warmtepijp vol fossiele warmte uit Rijnmond!

Even wat zonnepanelen uitrollen

Wat doe je als je zonnepanelen 20 jaar oud zijn en bezig zijn te degraderen? Je rolt er een tapijtje verse zonnepanelen overheen. Dat is precies wat er op dit moment gebeurt bij het International Space Station. Met een Space-X vrachtcapsule zijn zes rollen zonnepanelen, genaamd IROSA (ISS-Roll-Out Solar Array) aangevoerd. Tijdens een ruimtewandeling zijn de eerste twee van deze rollen deels over de bestaande zonnepanelen uitgerold (6 meter breed, 18 meter lang). Het vermogen van de hele zonnestroominstallatie bedraagt nu om en nabij 215 kilowatt.

bron: NASA

Meer anti-sluipers

Vandaag heb ik al mijn OK4E-testspullen bij elkaar gepakt (stokoude laptop met Windows 2000, OK4 converter, kabeltjes, RS485 connectortjes, multimeter) om bij een goede bekende een tweetal OK4E-tjes te inspecteren. Op het dak van de schuur staan twee plastic consoles met op elk een 95Wp Shell zonnepaneeltje. Men had de ‘bakjes’ vorig jaar cadeau gekregen nadat ze 10 jaar ergens hadden liggen te vermiezeren op een schaduwrijk schuurdak.

Het was echt lekker uit de oude doos: datadraden van de omvormertjes lokaliseren, dataconnector aansluiten op de OK4 converter, OK4 converter in de COM2 poort van de laptop, opstarten en zoeken/meten maar. Blijken beide omvormertjes het nog keurig te doen. Elk OK4E-tje heeft naar schatting 25 kWh per jaar geproduceerd. Zowel de voormalige eigenaar als de huidige hebben/zien in ieder geval hun sluipverbruik goeddeels gecompenseerd met stroom uit de ‘verkegen’ paneeltjes. Leuke exercitie.

Anti-sluip zonnepanelen

Hoeveel sluipverbruik mijn woning heeft is te extraheren uit de datalogs die de BeeClear voor mij opslaat. Dit nuttige apparaatje is gekoppeld aan de P1 poort van mijn slimme meter en houdt precies bij hoeveel stroom de meter passeert. En dat is nogal wat. Omdat ik teruglever ben ik zeer geinteresseerd in sluipverbruik en in manieren om dat soort verbruik te minimaliseren.

BeeClear vertelt me dat het stroomverbruik rond 06:00 in de ochtend ongeveer 65 W is. Schrikt u daarvan? Ik wel. En dat doe ik om twee redenen: 1. omdat een dag 24 uur is, 2, omdat sluipverbruik 24/7 door gaat. 65 Watt betekent per dag 1.560 Watturen (1,6 kWh) en dat is dus over het hele jaar 569 kWh. Ik vind dat nogal schokkend, want dat is namelijk een kwart van mijn totale jaarverbruik. Sluipverbruik is de optelsom van allerlei op zich kleine en minimale verbruikers: modem-routers, settopboxen, NASsen en switches, ladertjes, adaptertjes, allerlei apparaten met een klokje, wekkerradio’s, computers, de BeeClear, deurbel, stereoset, IOT apparaten, elektrische tandenborstels, PIR-schakelaars, inductiekookplaat, halogeenlamptrafo’s, alarminstallatie, nachtverlichting en zo voort.

Gelukkig staat het Field Lab er nog steeds, alhoewel het overwoekerd wordt door allerlei gigantisch groeiende planten zoals een prachtige varen. Field Lab produceert overdag precies evenveel als het sluipverbruik in 24 uur bedraagt. Dat is geweldig. op deze manier wordt mijn sluipverbruik prettig gecompenseerd. Of zou het beter zijn weer eens een rondje “overbodige-apparaten-achter-een-schakelaar-zetten” te doen?

dipje

De zonsverduistering die vandaag over ons land trok veroorzaakte zoals verwacht niet het zonnestroom-Armaggedon zoals dat in het vooruitzicht was gesteld door sensatiebeluste media. Het stroomnet gaf geen krimp. Toch merkten bezitters van zonnepanelen wel degelijk het effect van verminderde instraling rond het middaguur. Bijgaand een plaatje dat ik kreeg toegestuurd van een aficionado. Anderen toonden via ZOOM hun opbrengsten op hun smartphone appje. Op de website energieopwek.nl is een leuk opwekdeukje te zien in de nationale opwekcurve zonnestroom. Ook de productiecurve van mijn eigen panelen toonde een deukje, zeg 100 watturen op de referentieset oude Shellpaneeltjes.

Dank aan JR voor het opsturen!

Broodje @@p

Ik zie een nieuw broodje-@@p aankomen. In sommige media wordt geroeptoeterd dat we morgen stroomtekort kunnen krijgen vanwege de gedeeltelijke zonsverduistering. “Geen zon = geen zonnestroom = stroomtekort”, zo eenvoudig wordt dat voorgesteld. Nu gaat het om een partiēle zonsverduistering, hap uit de zon, die we hopelijk met het fantastische weer goed kunnen zien. Bedekking van  de zon door de maan is voor een zonnepaneel net zoiets als een wolk voor de zon, dus er is helemaal niets aan de hand. Men schreeuwt maar wat, maar dat doet men vaker. Bovendien voorziet zonnestroom een deel van de elektriciteitsvoorziening, en de netbeheerder houdt de zaak in de gaten, reken maar. Schakelt u maar wat megawattjes (desnoods fossiel) vermogen bij!

Het plaatje is van een gedeeltelijke zonsverduistering die ik ooit meemaakte in Perth (Australiē). Morgen proberen we opnieuw een mooi plaatje te schieten van dit heel aparte fenomeen.

welles-nietes?

Moet je nu wel of niet een omgevingsvergunning voor zonnepanelen aanvragen als je een leuke woning hebt in Leiden maar die ligt binnen het beschermde stadsgezicht. Er is een hele mooie kaart gepubliceerd, een kunstwerkje waarin ambtenaren pietje-precies elk dakvlakje een kleurtje hebben gegeven: welles-nietes. Oranje betekent: “never-nooit-niet”, blauw betekent “nee-tenzij” en groen betekent “nou ja, als het niet anders kan”. Maar er wordt geen duidelijk ‘Ja” gegeven. De kaart is te vinden op https://leiden.zonnepanelen

Een beetje ondernemende burger gaat op zoek op www.omgevingsloket.nl waar een vergunningschecker te vinden is. De check bevat een oeverloze lange rij vragen en als je niet pietje-precies met het Handboek voor de Gemeenteambtenaar erbij de vragenlijst invult kom je standaard uit op “vergunningsplichtig”. Nietes dus. Bovendien staat er een disclaimer waar je bang van wordt. Toch maar vergunning aanvragen?

Tipt een architect me dat in de vragenlijst bij “zonnepanelen” een vraag staat: “Komt de installatie in een bouwwerk“. Ik klik voor een zonnepaneeltje op de dakkapel aan de achterkant daar intuitief op “nee” want ik verkeer in de overtuiging dat een zonnepaneel binnenshuis minder effectief is dan op de woning. Als je bij deze vraag “ja ” invult is geen vergunning nodig! Bingo. maar dan heb je wel zonnepanelen op zolder en niet op het dak. Nietes-welles!

Nu staat er bij de bewuste vraag een infosymbooltje. Als je dat aanklikt staat er dat met “de installatie” de omvormer wordt bedoeld. Instinker! Alsof een omvormer stroom produceert en een zonnepaneel niet! Je moet hier dus “nee” aanklikken en dan is je paneeltje op de achterdakkapel vergunningsvrij! Welles!

Overigens: mag je blind vertrouwen op de vergunningscheck? Dit is uiterst onzeker. Onder de vergunningschecker staat een disclaimer waar je van gaat trillen in je schoenen. In mijn donkere dromen staat er de volgende dag een handhaver aan de voordeur “….en meneertje, wat doet dat paneel op uw dakkapel?”. Nietes?

Navraag leert dat er bij de gemeente Leiden fundamentalisten rondlopen die vinden dat alles vergunningsplichtig behoort te zijn, er liberale types rondlopen die sommige dingen vergunningsvrij vinden, en de gemeenteraad die politieke spelletjes speelt. Tel uit je winst. Verder is een begrip als “cultuurhistorisch belang” behoorlijk rekbaar en dus arbitrair. Het is maar hoe je ambtenarenpet staat: fundamentalist of liberaal.

Welles-nietes dus, of nietes-welles. Zoek het maar uit, burger!

Ter lering en vermaak hier een uittreksel van een begeleidend schrijven bij een recentelijk verleende omgevingsvergunning voor zonnepanelen op het voordakvlak van een woning in het beschermde stadsgezicht Leiden. Voel de welles-nietes spagaat waarin de gemeente zit. Boeren met kiespijn, dat zijn het! (het gaat overigens om een doodgewoon tussenwoninkje, bouwjaar 1936 of zo).

Het bouwplan betreft het plaatsen van ** zonnepanelen op het voordakvlak van de woning en is niet in strijd met het paraplubestemmingsplan en de parapluherziening.
Het bouwplan is wel in strijd met het bestemmingsplan ‘Zuidelijke Schil’, artikel 4.1.1, omdat het uitwendig karakter van het bouwwerk wordt veranderd voor wat betreft de hoofdafmetingen en de onderlinge verhoudingen.

Uw aanvraag wordt mede aangemerkt als een aanvraag om een vergunning voor een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder c van de Wabo (afwijken bestemmingsplan). Op grond van 4.2 zijn wij bevoegd om een vrijstelling te verlenen van het bepaalde in artikel 4.1.1, mits:
a) de karakteristieke waarden van het bouwwerk niet in onevenredige mate worden aangetast;
b) bij verandering of complete vernieuwing van het beeldbepalend pand met het desbetreffende beeldbepalende pand identieke en/of gelijkwaardige karakteristieke waarden worden teruggebracht;
c) vooraf een advies is gevraagd aan de gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit.

Om te beoordelen of gebruik kan worden gemaakt van de bovengenoemde binnenplanse afwijkingsmogelijkheid op grond van artikel 2.12, eerste lid, sub a, onder 1 van de Wabo is het plan ter advisering voorgelegd aan de gemeentelijke vak-afdeling Erfgoed Leiden & Omstreken (ELO).

ELO heeft onderstaand (intern) advies uitgebracht, waarbij het volgende is overwogen:

• Het voordakvlak van deze eenheid is nog onaangetast van toevoegingen zoals dakramen.
• De zonnepanelen zijn zichtbaar vanuit de openbare ruimte en niet ondergeschikt te noemen aan het dakvlak. Het plaatsen van zonnepanelen op het voordakvlak verstoort het gave dakvlak.
• Het toevoegen van zonnepanelen leidt tot een aantasting van het historische gevelbeeld van dit karakteristieke pand en de cultuurhistorische waarden van het beschermd stadsgezicht

De gemeenteraad heeft onlangs de gewijzigde Welstandsnota Leiden vastgesteld, waarbij een amendement is aangenomen waardoor op voordakvlakken binnen het beschermd stadsgezicht Zuidelijke Schil ook zonnepanelen zijn toegestaan, die zichtbaar zijn vanaf de openbare weg. Het plaatsen van zonnepanelen op dit voordakvlak is in overeenstemming met het gestelde in de ‘Richtlijnen voor zonne-energie in de historische context’ van de Welstandsnota Leiden.

Ondanks het advies van ELO is het plan toch ter beoordeling voorgelegd aan de Welstands- en Monumentencommissie Leiden (WML). De WML heeft geoordeeld dat het plan niet in strijd is met redelijke eisen van welstand.

Wij hebben kennis genomen van het advies van ELO en na weging van de verschillende belangen besluiten wij om, anders dan ELO adviseert, medewerking te verlenen aan het afwijken van het bestemmingsplan. Daarbij zijn de volgende overwegingen van belang:

• de gemeenteraad heeft in het kader van verduurzaming een amendement aangenomen om in het beschermde stadsgezicht Zuidelijke Schil –ondanks de strijdigheid met het bestemmingsplan- het plaatsen van zonnepanelen mogelijk te maken die zichtbaar zijn vanaf de openbare weg;
• de WML heeft geoordeeld dat het bouwplan voldoet aan de voor dakvlaktype 2 gestelde criteria en niet in strijd is met redelijke eisen van welstand;
• het plaatsen van de zonnepanelen is een reversibele ingreep;
• de zonnepanelen zijn beperkt zichtbaar vanaf de straat en zijn op afstand van de dakrand geplaatst;

Gelet op het voorgaande zijn wij van oordeel dat de wens van de gemeenteraad om te verduurzamen, mede gelet op de overige overwegingen, zwaarder weegt dan de aantasting van de karakteristieke waarde van het pand en de cultuurhistorische waarde van het beschermd stadsgezicht.

welstand (artikel 2.10, eerste lid 1, onder d van de Wabo)
Op grond van artikel 2.10, eerste lid 1, onder d van de Wabo mag de omgevingsvergunning alleen worden verleend indien het uiterlijk of de plaatsing van het bouwwerk niet in strijd is met redelijke eisen van welstand. In de gemeente Leiden is de Welstandsnota gemeente Leiden van toepassing. Het bouwplan voldoet niet aan de in de welstandsnota opgenomen sneltoetscriteria en is daarom voorgelegd aan de Welstands- en Monumentencommissie Leiden (WML). De WML heeft in haar vergadering van 19 mei 2021 geoordeeld dat het bouwplan niet in strijd is met redelijke eisen van welstand.

Wij hebben dit advies overgenomen en zijn daarmee van oordeel dat het bouwplan niet in strijd is met redelijke eisen van welstand.
Wij zijn van oordeel dat de vergunning voor de activiteiten ‘het bouwen van een bouwwerk’ en ‘het gebruiken van gronden of bouwwerken in strijd met een bestemmingsplan’ kan worden verleend.

afzender: Gemeente Leiden

Mijn indruk is dat het hommeles is tussen ELO en de welstandscommissie, met B&W als Salomon, en met de gemeenteraad als koortje op de achtergrond.

Consument op kosten gejaagd?

Al sinds maart stijgen grondstofprijzen. Langzaam en met hobbeltjes, maar o, zo gestaag. Ook zo gas. En aangezien CO2 uitstootrechten ook stijgen hebben uitbaters van met name gascentrales het niet gemakkelijk: hun variabele kosten stijgen met dubbele snelheid. Wat doe je in zo’n geval als commerciēle uitbater: je berekent door aan je eindgebruiker, het brave melkkoetje genaamd ‘consument’. De fiscus glimlacht fijntjes want die vangt toeslagen en btw. Brave consument is de klos, want ja, hij zit aan het eind van het lijntje.

So far so good. Nu werden we dus afgelopen week zo’n beetje doodgegooid met schreeuwerige berichten over gigantische stijgingen van energieprijzen voor consumenten die een variabel contract hebben. Was dat spin om domme consumenten meerjarige contracten aan te smeren, klantenbinding dus, of een rimpel in de altijd klotsende internationale energievijver? Ik weet het niet. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) publiceerde nog afgelopen maart een geruststellend rapport/prognose over energieprijzen. Maar ja, ook het PBL kan gemakkelijk de plank misslaan in het immer roerige energiewereldje. Koffiedik!

Nu zijn er domme en slimme consumenten. De domme doen niks. De slimme kijken of ze energie kunnen besparen, of ze kopen zonnepanelen om in ieder geval de component elektriciteit onder de duim te houden. De zonnepanelenbranche floreert dus als nooit tevoren. Gas wordt lastiger want je moet of radicaal van dat gas af, of minder gaan verbruiken door (straks in de herfst, winter) de thermostaat van de cv lager te zetten. Isoleren helpt: woningisolatie is een passieve toepassing, heeft weinig onderhoud nodig en vermindert de energievraag drastisch en permanent. Een goede uitgangspositie ook voor latere (dure) van-het-gas-af-gaan plannen. Isoleren, isoleren, isoleren, dat wordt het motto straks in het najaar.

Essent: Marktinformatie grootzakelijke markt: actuele prijzen gas en stroom

Eind-mei sprint

Bij het bekijken van alle grafiekjes in deze  blog kwam ik de productiegrafiek tegen van 26 mei 2017.  In dat jaar was mei een hele gemiddelde maand, net als dit jaar, en ook toen werden tegen het slot van de maand prachtige opbrengsten behaald op superzonnige dagen. De productiegrafiek van toen lijkt zo enorm veel op die van vandaag dat ik het ‘oude’ plaatje laat zien. Leiden startte de dag koud (de cv brandde even!) en toen was het feest. We hadden de hele dag een strakblauwe lucht met een paar mooiweer-wolkjes om het af te maken. De zomer komt eraan en dat merk je goed.

Meer dan 8 GW zonnestroomvermogen vandaag

Ik keek zojuist op energieopwek.nl en zag aan de grafiek dat er rond 14:00 uur liefst 8.130 MW aan zonnestroom werd opgewekt in ons land. Wind was er nauwelijks en de biomassacentrales stookten de hele dag overstoorbaar door op 500 MW. De grafiek schaaft tegen de bovenkant van de schaal aan. Prachtig! Dat gebeurde vorig jaar ook, maar dan bij 5.000 MW zonnestroom

www.energieopwek.nl