Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Omvormers tijdje afschakelen?

Zonnepanelen genoeg! Dat is het narratief van het moment. Iedereen moet dat van media en influencers geloven. De hele installatiewereld zou gedompeld zijn in treurnis en droefheid omdat niemand nog zonnepanelen bestelt. En het kan kennelijk nog erger: er zijn goeroes die beweren dat je zonnepanelen beter kan uitzetten bij negatieve energieprijzen.

Dat is raar.

Ten eerste omdat je zonnepanelen niet kan uitzetten. Die dingen bouwen spanning op zodra het licht is. Dat heet ‘open-klemspanning’. Kan je zelf meten met een multimeter. De enige manier om een zonnepaneel uit te schakelen is met een paar rake forse klappen met een bijl. Einde oefening, eenmalige handeling. De omvormer is een heel andere zaak. Dat is een apparaat. Apparaten kan je gewoonlijk aan en uit zetten. Als je de omvormer uit zet doet wordt er geen wisselspanning meer aan je thuisnetwerk afgeleverd en komt alle stroom die je nodig hebt van de energieleverancier, via de meterkast.

Ten tweede omdat ik nog nooit negatieve energieprijzen heb gezien op de facturen van mijn energieleverancier. Ik, en met mij de meeste huishoudens, heb een vast leveringscontract en betaal me dus scheel aan stroom van de energieleverancier. Dat komt door de absurd hoge energiebelasting. Wat doe ik dus: zonnepaneeltjes lekker laten draaien, scheelt mij veel stroom van de energieleverancier en dus ook lekker veel energiebelasting. Ik ontduik belasting op deze manier, vindt de minister van Financiēn. Maar dat is bekende ouwe koek.

Een klein deel van de Nederlandse huishoudens heeft een variabel stroomcontract: de prijs van stroom wisselt gedurende de dag en volgt energieprijzen op de day-ahead markt. In die gevallen is het wellicht aardig om eens te denken aan hoe men met stroom omgaat en hoe men vraag en aanbod (van eigen zonnestroom, thuisbatterij, EV) met elkaar in evenwicht brengt. Er zijn mensen die dat leuk vinden en die naast het aanschaffen van thuisbatterijen zelfs bereid zijn om de eigen omvormer zo nu en dan uit te schakelen. Best wel aardig, en misschien doe we dat allemaal over 10 jaar. Lees zelf.

Zonnepanelen uitzetten bij negatieve energieprijzen: de ultieme gids

Klimaat en Groene Groei

En dan hebben we zomaar een kersvers Ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG). Als bewindspersoon een bekende doch conservatieve hardliner: Sophie Hermans (VVD). Op de homepage van de website KGG staat een enorm banner met een zonnepaneel en iemand met een schroevendraaier. Of deze persoon het zonnepaneel monteert of verwijdert is mij niet helemaal duidelijk. Er staat een ronkende tekst op de homepage over ‘partners’ en dat iedereen ‘hieraan een bijdrage kan leveren’. In termen van de partij waartoe de minister behoort kan dat net zo goed betekenen ‘we geven miljarden aan Shell om waterstof [uit aardgas] te maken, te betalen door de belastingbetaler.” Zou er iets in het vat zitten voor de gewone man? Ik heb zo mijn twijfels, en mevrouw Hermans mag die wegnemen. Prettig voor Sophie is dat zij de baas is over haar eigen budget, iets wat Rob Jetten als minister voor Klimaar en Energie niet kon zeggen. Hij was ‘voor’ en zij is ‘van‘.

Neem een kijkje op rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-klimaat-en-groene-groei

Zonnepanelen = emotie

Wat mij opvalt is de abrupte ommekeer bij particulieren van meevoelen met zonnestroom. Alsof wij lemmingen zijn laten we ons willoos meesleuren met het narratief dat zonnepanelen op het dak nutteloos zijn, of in ieder geval niet [meer] winstgevend. Voor deze opmerkelijke omslag van boom naar bust is een oorzaak aan te geven: onzekerheid. Door de machinaties van energieleveranciers en het gemanipuleer in politiek Den Haag is het praktisch onmogelijk geworden om een fatsoenlijke rekensom te maken. Nu ook netbeheerders aankondigen de netspanning te gaan manipuleren om omvormers te laten afschakelen zodra het zonnetje lekker gaat schijnen, zijn de rapen helemaal gaar. Met een klap die lang zal nadreunen in ons land zijn bestellingan van PV installaties tot nul teruggelopen. Door verminderde en gemiste economische activiteit leggen Installatiebedrijven het loodje of gaan wat anders doen dan ‘zonnestroom’.

In ieder geval is het zo dat ikzelf niets eens bij benadering een rekensom kan maken van hoe de exploitatie van mijn gloednieuwe zonnestroom-warmtepomp (PVT-WP) systeemer in werkelijkheid uit zal zien. Gezien de bedragen die met een WP zijn gemoeid kan ik me goed voorstellen dat de spreekwoordelijke Henk en Ingrid eventjes de kat uit de boom kijken. Wellicht is een worst-case scenario iets dat nog uit is te rekenen. Laten we dat eens doen:

Worst-case scenario

Uitgangspunt: voor stroom die je niet zelf gebruikt krijg je niks. Stroom die je koopt is duur (30 ct/kWh incl btw)

Gebaseerd om Martien Visser’s diagram op X zie ik dat tussen 1 april en 31 oktober kan verwachten quitte te spelen: de zonnepanelen brengen dagelijks evenveel op of meer dan de WP verbruikt. Dus: kosten voor verwarming, warm water en koken nul komma nul. Dat schiet op

Tussen 1 november en 31 maart neemt de verwarming/warm tapwater/koken meer vermogen van het net af dan wordt geleverd. Standaardverbruik per dag is 7 kWh. Daarbij komt 3 kWh per dag voor heet water uit de WP en de wekelijkse >60 graden Legionella run. Voor verwarming hadden we het afgelopen stookseizoen 850 m3 gas nodig, ofwel het equivalent van 850*10 = 8.500 kWh, maar met een COP van 4 wordt dat 2.125 kWh.  Bij elkaar in het ‘stookseizoen’ een verbruik van 2.125 plus 5 maanden *30 dagen *10 = 1.500 kWh, ofwel 3.625 bij de energieleverancier af te rekenen kWh-tjes. De jaarlijkse afrekening bedraagt dan 3.625 * 0,30 = € 1.087,50 plus vaste leveringskosten = 107,88 (Budget) plus euro 400,- netbeheerderskosten. De uiteindelijke worst-case rekening bedraagt iets van € 1.600. Dat zou per maand zijn: € 133.

Dus dat is het worst-case scenario. Met m’n oude cv en de zonneboiler was ik goedkoper af! Met andere woorden: bakken CO2 uitstoten is in dit scenario stukken voordeliger dan een full-electric WP erop na houden. Het kan allemaal uiteraard altijd nog beroerder (om eens te noemen: verplichte opslag per kWh tbv bouw 4 kerncentrales), maar ook minder worse. Omdat er ook nog zoiets bestaat als aanschafkosten en afschrijving van een dure WP installatie is een worst-case scenario zonder meer de doodklap voor warmtepompen. Dus schiet de komende regering zich aardig in de voet vergeleken met voornemens van eerdere kabinetten met betrekking tot opwekking van duurzame energie en vermindering van uitstoot van CO2. Mevrouw Hermans, doe er straks iets aan (of beter: begin er helemaal niet aan!)

Blij – niet zo blij ?

Ben je net een trotse eigenaar van een full electric warmtepomp en staat de gaskraan voor altijd dicht, dan krijg je zoiets te zein. Martien Visser constateert vandaag op X broodnuchter dat zonder saldering een warmtepomp niet zo aantrekkelijk [meer] zal zijn..

Ik citeer:

Martien Visser (@BM_Visser) posted at 8:57 AM on Thu, Jun 27, 2024:
Wellicht de grootste pechvogels* van exit salderen zijn degenen die hun (all-electric) warmtepomp voeden met stroom uit eigen zonPV. Behalve in de lente (en warmwater) lopen beide zo goed als uit fase.

*andere woorden: het zijn tot en met 2026 geluksvogels.

(grafiekje is mijn abstractie van Martien’s datawolk)

Martien Visser op X

Hoe hard ga ik straks koelen?

Mijn zojuist geïnstalleerde, glanzend nieuwe warmtepomp kan niet alleen verwarmen, maar ook koelen! Dat laatste moet je wel heel voorzichtig doen met vloerverwarming, want komt de temperatuur van de vloer onder het dauwpunt, dan slaat condens neer op de vloer en wordt het een natte, gevaarlijke glijboel. Maar goed, koelen kan, en dan is het leuk om straks met heet weer te onderzoeken hoe goed je met een PVT systeem kan koelen. Met een COP van 4-5 is het stroomverbruik immers minimaal en bovendien moet ik van de energieleverancier mijn eigen zonnestroom zelf opeten voordat het via de meter de woning verlaat. Consumeren moet! Koelen dus.

Maar hoeveel koelen? Ik zag een advies voor Amerikanen van de Amerikaanse federale milieudienst: overdag 78 oF (25 oC), als je van huis bent 85 oF (29 oC) en als je slaapt 82 oF (28 oC). Voor Europeanen zijn dat acceptabele waarden, maar voor heel wat Amerikanen absoluut niet. Die zetten overdag de thermostaat liefst dag en nacht op 65 oF (18 oC). Samen met een slechte woningisolatie en airco’s met lage efficiency levert dat een enorm energieverbruik op. Men vreest blackouts. Toch stug de thermostaat op 65 oF houden en de feds de schuld van alles geven?

Bent u ook in ze zomer wel eens in de USA geweest? Als je een supermarkt binnenstapt loop je tegen een muur van kou op. Brr, die rare Ameraanse cultuur.

Ter overname . . . . (2)

Wat doe je in afwachting van een nieuw baasje? Niet uit je neus vreten of wegkijken, maar gewoon doen waar je goed in bent: zonlicht omzetten in elektrische (net)stroom. Zo gezegd, zo gedaan. De aansluitingen (MC-3 connectoren) eens goed nagekeken, foto gemaakt van het etiket, spullen bij elkaar gezocht, gemonteerd, vermogensmetertje in de AC kant gehangen en stekker in het stopcontact (de omvormer – hier geel omcirkeld) heeft gewoon een Eurostekker, geen malle fratsen, hup in een stopcontact – het zijn twee 120 Wp panelen aan een 250W omvormer en dus is de belasting aan de AC kant nooit hoger dan ca. 200W. Eigenaardig is dat je de panelen in serie moet zetten om voldoende Vo op te bouwen (open circuit spanning). Vo is bij deze panelen 21V en dat is niet hoog genoeg om met een enkel paneel een grote omvormer te triggeren om aan te schakelen. Echt bescheiden spul dus, leuk voor op de schuur of als afdak.

Interesse voor dit setje? Mail mij op floris256 …apestaart… yahoo.com. Intussen dragen de panelen bij goed weer een bescheiden stukje bij aan het laag houden van de elektriciteitsrekening.

Gas dat stinkt

Aardgas dat in ons land wordt verstookt komt in het na-Groningse tijdperk uit verschillende bronnen zoals kleine velden in de Noordzee, Noors gas via pijpleidingen, LNG uit de USA (schaliegas), LNG uit Qatar (woestijngas dat anders wordt afgefakkeld) en, steeds meer, Russisch LNG ! Dat er ondanks alle sancties toch nog Russisch gas in onze cv keteltjes terecht komt is een regelrechte aanslag op Oekraine dat vecht om zijn bestaan tegen de Russische agressor. Verder zit me het Amerikaanse LNG helemaal niet lekker. Dit is schaliegas dat wordt gewonnen met bepaald niet milieuvriendelijke technieken. En dan dat Qatarese gas. Prettig regime daar. En boren bij de waddeneilanden om daar wat gasbelletjes leeg te zuigen is ook niet echt jofel. Met even zoveel woorden: veel gas stinkt. Denk daar eens aan als je onder de douche staat en je hoort boven de cv ketel aanslaan. Dus: proberen zo min mogelijk gas te gebruiken: direct via jouw cv of indirect via elektriciteitscentrale. Mijn suggestie: je huis isoleren, kijken of verbruiksapparaten niet zuiniger kunnen, warmtepomp overwegen.

Слава Україні!

Ter overname . . . . (1)

En dan, als je jaren je best hebt gedaaan in het eerste echelon, sta je in de reserve! Het gaat hier om twee stuks Kyocera KC-120 polykristallijn zonnepaneel, samen met hun bijbehorende Exendis Gridfit 250 omvormer (omvormer softwarematig opgewaardeerd in 2021 naar 253V afschakelen). Ze zaten links en rechts van de zonnecollector die plaats moest maken voor de PVT warmtewisselaar. Nu staat boven een warmtepomp te draaien terwijl de Kyocera’s beneden in de berging staan  te wachten op een nieuw baasje. Uitstekende zonnepanelen. Hebben samen 3.700 kWh supergroene zonnestroom afgeleverd. Perfect voor op een schuurtje, fietsenstalling, kippenhok, aanbouwtje, dakkapel. Mijn schuur lig al helemaal vol. Kwaliteit: Kyocerakwaliteit = perfect. Geen spoor van degradatie. Interesse? Stuur me een mailtje (floris256 — apestaart– yahoo.com).

Je zal maar zonnepaneelinstallateur zijn

Installateurs die gespecialiseerd zijn in het installeren van zonnepanelen bij particulieren hebben het zwaar. Boom heeft plaats gemaakt voor bust. Nieuwe bestellingen uit de particuliere hoek zijn opgedroogd. “Voorlopig even pas op de plaats”, denkt jan-de-particulier. En gelijk heeft hij want hij volgt sowieso de waan van de dag, en die zegt dat ‘terugverdienen’ er niet mee bij is. De dames en heren politici in Den Haag hebben hand in hand met energieleveranciers en netbeheerders weer eens besloten om bezitters van zonnepanelen uit te melken dan wel uit te kleden. Zonnestroom moet pijn doen! Omgekeerd doen aandeeltjes Shell en Exxon het weer uitstekend.

So far so good. Eventjes de hand op de knip en wachten op betere tijden. De geschiedenis van zonnestroom in ons land is die van hardlopen en stilstaan. Nu verkeren we weer in een periode van stilstaan na twee jaren van jubelende glorie. Op het hoogtepunt van de hausse namen installateurs niet eens de telefoon op en sommige installateurs gedroegen zich nogal arrogant tegenover klanten.

Hopelijk gaat het met warmtepompen wat beter dan met zonnepanelen want voordat je een warmtepomp bestelt speelt berekening en planning veel meer een rol dan bij eenvoudig gooi-er-maar-op zonnepaneelwerk. Hoewel, ook hier hebben de Haagse hoofdlijnakkoorders een dodelijke trap uitgedeeld aan fabrikanten en installatiebranche. Er is een hoop schade aangericht en erger, door kiezersbedrog en jojo-beleid is het vertrouwen weg. Opnieuw is de overheid de immer onbetrouwbare factor.

De telegraaf: Noodkreet branche: ’Leveranciers zonnepanelen dreigen massaal om te vallen, orders hard omlaa

Lage weekopbrengst?

Het is even wennen nu de originele zonnepanelen zijn verdwenen en ook de zonneboiler niet meer bijdraagt aan de duurzaamheid van m’n woning. Om de traditie van mededeling doen van ‘standaardpaneeltjes-productie’ voort te zetten heb ik het volgende bedacht. De 6*95 Wp originele paneeltjes vertegenwoordigden een vermogen van 570 Wp. In de productiespreadsheet heb ik een formule gestopt die berekent wat  760 Wp van de ‘nieuwe panelen’ zou hebben geproduceerd. Die fractie publiceer ik vanaf nu als ‘weekopbrengst’ in de widgetkolom, rechts. We zetten de meetreeks dus in pseudovorm voort. Omdat met de zonneboiler ook de warmteverbruikmeter is afgevoerd houden de productiegegevens voor warm water op. De warmtepomp verwarmt nu tapwater met een efficiency die ca 400% is van de waterkoker in de keuken!