Laat het bad maar vollopen

Het beschikken over een zonneboiler heeft z’n voordelen. Speciaal met het prachige, ijskoude zonnige weer van de afgelopen dagen wordt er volop heet water geproduceerd. Vandaag was de temperatuur in het opslagvat aan het eind van de middag opgelopen tot 60 graden. Dat is een ongelooflije prestatie als je weet dat het buiten op z’n best 3 graden was en er overal een laag ijzel het leven nogal glibberig maakte. Buiten werd geschaatst, binnen werd heet zonneboiler-water opgeslagen om gasverwarmd-water te vervangen. De zonneboiler draagt komend jaar stevig bij aan een poging om onder het energie-prijsplafond te blijven.

Spiegelei Leiden

De stad Leiden komt sterk overeen met een spiegelei-model. De oude monumentale binnenstad ligt keurig in een ring van singels en bolwerken, met daarbuiten een patchwork van oude en nieuwe buitenwijken. In de nieuwste buitenwijken staan de meeste energiezuinige woningen. Ga je richting centrum dan nemen de energiezuinge woningen in aantal af. De singels vormen een soort grens: in het centrum staan veel oude panden, o.a. studentenhuizen (plaatje) waar de warmte bij bakken aan de buitenwereld wordt prijsgegeven. Er is veel horeca in het centrtum, sommige met terrasverwarming. En winkels natuurlijk, gastvrij met de deuren wijd open.  In het centrum is het hierom merkbaar warmer dan in de buitenwijken. Dat geldt ook in ze zomer. Leiden-binnen-de-singels is een hitte-eiland!

Ik ben vandaag eens op stap gegaan richting binnenstad. Met mijn thermoscancamera uiteraard.  Buiten de singels was alleen wat te beleven in straten met oudbouw (voor 1920). En in de straten met wat winkels, want ook daar staan de winkeldeuren nog steeds gewoon open.

Werkelijk verpletterend zijn de studentenhuizen in kapitale oude panden in het stadscentrum. Deze zijn voor iedereen herkenbaar aan massa’s fietsen bij de voordeur en de rijen deurbellen. In thermoscancamera termen spatten ze eruit. Enkelglas. Warmtevergieten. Langs de pittoreske Leidse grachtjes valt zo ontzettend veel te doen. En de gemeente is zo ontzettend conservatief…….

Twee kerncentrales als backup?

Heel de fossiele lobby in Den Haag staat te juichen en drinkt champagne: er is een commitment van het Kabinet om twee kerncentrales bij Borssele te zetten. Zeg een optie. Twee centrales van ieder 1.200MW als backup voor Dunkelflaute, zo’n periode waarin we nu zitten, er is geen wind en zon, alleen mist, grauwprut en kilte. Dan ben je blij dat je stroom krijgt uit accuopslag, generatoren, waterstof of van import. Om hoeveel dagen Dunkerflaute per jaar gaat het eigenlijk? Wikipedia zegt: een dag of tien. Men wil dus twee kerncentrales die hooguit 10 dagen per jaar vol vermogen draaien.

Het lijkt mij een nogal kostbaar, zeg onhoudbaar zakenmodel.  En je moet de verzekeringspremie ook meenemen. Er moet dus een exploitant worden gevonden die bereid is te investeren in dat atoomspul voor als hij geluk heeft 10 dagen per jaar. Daar trapt geen enkele investeerder in en die vind je dus niet. Ook niet met een duw van 5 miljard euro belastinggeld.

We worden dus massaal voor de gek gehouden. Stel dat die kerncentrales keurig op tijd en keurig binnen budget zouden worden afgeleverd en dat ze in 2035 operationeel worden. Tegen die tijd is er zo verschrikkelijk veel goedkope zonnestroom en windstroom die in de zomermaanden waterstof produceert dat kan worden opgeslagen tot zon- en windloze winterdagen, dat de exploitatierekening van de kerncentrales zonder subsidie of afnamedwang op geen enkele manier sluitend is te krijgen. Kernenergie is techniek die 50 jaar geleden leuk leek (“too cheap to meter”) en die verder voor  militairen (plutonium) en Rusland (leveranties van uranium) interessant is.

De enige manier om kerncentrales renderend te krijgen is om burgers te verbieden zonnepanelen op de daken van hun woningen te leggen. Sterker nog, bestaande zonnepanelen moeten er allemaal af. Verder dienen woningen ge-ontisoleerd te worden, anders wordt niet genoeg [kern]stroom voor verwarming afgenomen.

De aankondiging is een domper voor minister Jetten. Zeg gerust een blunder. Zijn baas, de minister van Economische Zaken gniffelt van plezier. Er kan met geld worden gestrooid naar het grote fossiele bedrijfsleven. Champagne!

Wikipedia: Dunkelflaute

Thermoscantijd

Zo’n periode als waarin  we zijn beland: temperaturen in de richting van het nulpunt, grauw, bewegingloos winters weer met zachte oostenwind, dàt is de uitgekiende tijd om een wandelingetje door de buurt te maken met een thermoscancamera in de aanslag. Of om binnenshuis aan de slag te gaan om koudebruggen en warmtelekken te identificeren.

Al lopend in de buurt viel het mij op dat behoorlijk wat woningen hun woningisolatie redelijk tot goed in orde hebben – of ze hebben uit armoe de thermostaat op 15 graden, dat kan ik niet waarnemen. Opvallend veel bovenverdiepingen springen eruit. Zouden mensen wel HR++ glas op de begane grond hebben maar niet op de 1e verdieping? Dan is er nog wat te verbeteren! Iets anders is dat onze wijk nogal wat bovenwoningen telt. De woonkamer bevindt zich dan op de 1e verdieping. In dit soort woningen wonen veel starters. Zouden die wel iets anders aan hun hoofd hebben dan verduurzamen? Of denken ze wellicht dat ze minder energie verbruiken omdat er zich een woonlaag onder hun verdieping bevindt: het ‘flat’gevoel: de buurlieden naast je, onder je en boven je verwarmen hun flatje lekker zodat jij zelf niets hoeft te doen! In ieder geval sprong deze bovenverdieping eruit. Minder leuk voor de bewoners is dat het leuke glas-in-lood bovenin de erker zo warmtelek is als een mandje. Bovendien laat het metselwerk tussen het kozijn van de erker en de dakgoot heel veel warmte door. Dat laatste is een bouwkundige constructie ‘fout’ uit de bouwperiode (jaren’30) die in mijn wijk veel voorkomt. Werk aan de winkel!

Kernenergie roofbouw

Kernenergie is prachtig  voor centraal geleide, authoritaire regimes, machtsblokken, militairen, monopolisten en grootkapitaalverstrekkers. Niet voor gewone mensen. De eerste groepen verdienen eraan, ontlenen macht, kernwapens en aanzien, en de laatste groep betaalt de bouw en exploitatie, betaalt als er een ongeluk met een kerncentrale of -faciliteit gebeurt, betaalt ontmanteling en blijft 150.000 jaar met de rotzooi zitten. Zo heeft het altijd gewerkt met kernenergie en zo werkt het nog steeds. En er is dankzij Poetin chantage met kerncentrales aan het lijstje toegevoegd. Vermindert kernenergie afhankelijkheid van landen buiten de EC? 1x raden. Waar komt de uranium vandaan? Tot slot: duurzaam is kernenergie ook niet, en CO2 arm maar zo-zo.

Kernenergie valt in de categorie roofbouw. Aan de andere kant: zonnepanelen: energie komt van de zon. Gratis, je hoeft die panelen alleen maar te maken en de energie te oogsten. Democratisch als je een eigen dak of schuur hebt. Ongelukken: geen, soms een fikkie van connectoren. Risico voor monopolisme: geen. Verdienmodel voor militairen: oninteressant. Sterker: decentraal dus moeilijker uit te schakelen. Verdienmodel voor het zakenleven: er zijn nul of nauwelijks after sales, en precies daarin en in de overvloedige gratis ‘brandstof’ schuilt het gevaar voor alle machtsblokken: gewone mensen met zonnepanelen zijn bewezen duurzaam en minder afhankelijk.

Dat het kabinet ruimte maakt voor twee kerncentrales bij Borssele laat eens te meer zien dat er in het denken in politiek Den Haag helemaal niks is veranderd sinds Lubbers en companen in de jaren ’70 van de vorige eeuw: een staaltje machtsdenken, centralistisch denken, voortgestuwd door Big Business, toegejuicht door militairen. De belastingbetaler mag voor de kosten en de risico’s opdraaien, zoals gebruikelijk.

naar aanleiding van: NOS-nieuws 29 nov 2022

Terugverdientijd 41 jaar

Ik ben mijn archieven aan het opschonen. De volgende berekening uit het jaar 2000 kwam ik tegen. Ik kreeg toen van Nuon een aanbieding om 4 Shell 100 Wp zonnepanelen op het dak te leggen:

Verbruik elektriciteit 1999: 1081 kWh hoog tarief (f. 0,28) en 1400 kWh laag tarief (f. 0.14). Verwachte opbrengst van 4 panelen 350 kWh per jaar in hoogtarief, ofwel f. 98,-.

En dan komt ie:

4 panelen = f. 4.749,- plus bouwvergunning (f. 150,-) en inverter manager (f. 117,50). Totaal kosten f. 5016,50.

Subsidie: f. 1000,-. Uiteindelijke kosten f. 4016,50

Terugverdientijd tegen huidige energieprijzen: 4016,50:98 = 41 jaar.

Ik heb toen 6 panelen gekocht. Die liggen nog steeds op het dak en hebben intussen ruim 9.200 kWh geproduceerd. Alle oorspronkelijke omvormers zijn vervangen. Er is in die periode ruim 5 ton CO2 emissie vermeden.

Heteluchtkanoneffect

De woning naast de mijne wordt gerenoveerd. Erg grondig gerenoveerd. Zo ging de complete vloer eruit, werd er enorm geisoleerd en werd er vloerverwarming aangelegd. De eerste verdieping en de zolder werden gestript en heringericht. Een en ander leverde liefst 7 volle containers met bouwafval op. Nu zijn de schilders bezig.

Tot mijn verrassing voelt de scheidingsmuur met de buren warm aan. Zelf houd ik de cv-thermostaat op 18 graden, dus hier is iets aan de hand. Gelukkig heb ik een warmtebeeldcamera. Daarmee aan de gang en zie: vanaf de eerste verdieping in het trapgat naar beneden gefotografeerd: 24 graden op de scheidingsmuur. Mijn hemel, wat is hier aan de gang?

Ik word dus kennelijk bestookt met een heteluchtkanon. De schilders willen hun binnenschilderwerk snel droog hebben.

Er is energiecrisis, maar kennelijk niet in de bouw. In die sector is men onbekommerd aan de gang, als vanouds. Het is dat het maar even is met dat heteluchtkanon, maar ik kan op dit moment de verwarming in mijn eigen woning compleet uit zetten en het nog s’ zomers warm hebben! Heteluchtkanonmuurverwarming, wie had dat ooit kunnen denken!

21 november: nog 1 maandje te gaan

21 november is in al die jaren van zonnestroom zo langzamerhand een moment geworden om eventjes stil te staan en na te denken. Nog 1 maand te gaan voor het winternadir. Ik denk dan aan een passer, met de punt op 21 december en met de straal op 1 maand. Het zijn steeds donkerder dagen. Opmerkelijk is dat we vandaag even lang en veel zon als we straks op 21 januari ook zullen hebben. Zo werkt dat. Het gaat dus al harder richting langere dagen dan je je kan voorstellen. Dus: kiezen op elkaar en gewoon twee maanden rustig aan. Plannen maken bijvoorbeeld voor extra panelen, dan heb ik in het voorjaar extra productie.

Zonneboiler, prijsplafond en winter 2023-24

Je kan een zonneboiler beschouwen als een harde energiebespaarder. Hard in de zin dat er normaal gesproken per douchebeurt ongeveer een kwart kubieke meter aardgas wordt verbruikt. Die kwart kuub spaar je uit als het warme water wordt geleverd door je zonneboiler. Zo simpel is datr. Je hoeft niets aan je cv-thermostaat te doen, de zonneboiler zorgt stil, schoon en klimaatvriendelijk voor heet water. Ieder jaar levert mijn zonneboiler mij gemiddeld 500 kWh aan pure verbruikte warmte ofwel de energie aanwezig in 50 kubieke meter aardgas. Dankzij mijn zonneboiler blijf ik straks onder het prijsplafond, ofwel ik betaal dan € 1,45 voor een kuubje gas. 50 m3  heeft in dat scenario een equivalent van 72,50 mooie, groene eurootjes. Dat ik ‘maar’ 50 m3 aardgas incalculeer komt omdat het huishouden op dit moment uit twee personen bestaat. Zeg minimaal 25 m3 gasbesparing per persoon per jaar met de zonneboiler! Voor een gezin van 4 personen kom je op 100 m3 gasbesparing ofwel €  145 op jaarbasis en misschien wel meer omdat een gezin qua gasverbruik wel eens door het prijsplafond heen kan gaan. In die situatie is een zonneboiler helemaal rendabel.

Men zou dus verwachten dat onze overheden – landelijk, provinciaal en gemeentelijk – vaart maken met het bevorderen van zonneboilers. Gek genoeg is dat helemaal niet het geval. Men vertrouwt kennelijk op aanvoer van royale hoeveelheden Amerikaans LNG verkregen uit fracking. Dat is pas klimaatvriendelijk. Willen we dat? Ik niet in ieder geval. Terwijl we ons moeten voorbereiden op de mogelijkheid van energieschaarste, met name gas, in de winter 2023-24, en dus een jaar tijd hebben voor een enorme drive naar verduurzaming, beschouwt men zonnewarmte als een nietig Assepoestertje. Niets nieuws onder de zon dus, maar zet je maar schrap.

En de zonneboiler presteert maar door

De afgelopen drie dagen met volop zon legt mijn zonneboiler geen windeieren maar puur heet water. Zeg maar gerust: heel veel en heel heet water. Dat komt door de verpletterende efficiency (ca 80%) van het zonneboilersysteem. De temperatuur van het hete water in het buffervat (voorraadvat) is voortdurend boven de 60 graden. Er is ongeveer twee dagen voorraad voor lekker lang heet douchen voor mijn huishouden. Dat tikt aan want dat houdt het gasverbruik laag. Afgelopen zomer: vier maanden lang nul  kubieke meter gas voor het verwarmen van water. Pas in oktober waren er een paar dagen dat je voelde dat op een gegeven moment de temperatuur van het water in het buffervat te laag werd en de cv begon met naverwarmen. Zoiets gebeurde ook weer vorige week na een paar sombere dagen. Maar op dit moment: pret, pret, pret!