Hoe houd ik de boel koel?

Warm weer: heerlijk. Heet met felle zonneschijn? Hmmmm. Voor de productie van mijn zonnepaneeltjes is het OK, maar je merkt dat de panelen bij hogere temperaturen minder efficiënt worden. Een probleem is accumulatie van warmte. Deze woning is uitstekend geïsoleerd, en dat betekent dat warmte niet snel ontsnapt. Dus ook geaccumuleerde warmte niet. De woonkamertemperatuur liep op de hete 12e augustus op tot 26 graden. Dat is best tegen een record aan en al die warmte die dat heeft veroorzaakt moet er weer uit ook. En zonder airco. Wat te doen? Heel eenvoudig: ’s avonds de ramen en deuren lekker een tijdje wijd open, voeg opstaan en dan de ramen en deuren weer een tijdje wijd open. En mijn burootje, hoog op de warme zolder? Een ventilatortje blaast lekker lucht aan zodat het zelfs bij 29 graden nog best werken is.

Perovskiet – alweer!

Een zomerhit? Zelfs het NOS-journaal besteedde er een item aan. Een tovermiddel werd aangekondigd in zonnestroomland. Aanleiding was het persbericht uit Oxford dat men erin was geslaagd een zonnecel te ontwikkelen op basis van spuitbaar, 1-micron dik multi-junction-perovskiet. Prachtig! Ik houd van tovermiddelen. Elke dag puit mijn e-mailbox uit van steeds maar nieuwe advertenties voor tovermiddelen: slank worden, haarverlies tegenhouden, potentie houden, heel erg veel rijden op 1 litertje benzine, tover-mollenverschrikkers, noem maar op. Nu dus een tover-zonnecel erbij. Nu is het zo dat perovskiet zonnecellen in potentie enorme prijs- en productievoordelen hebben ten opzichte van silicium zonnecellen. Je zou er dunne laagjes mee kunnen spuiten op daken, muren, ramen, auto’s, fietsen, kleding, schuttingen, en meteen gaat de productiemeter lopen! Elektriciteit gratis! Alleen: alles mooi en aardig, maar hoe zit het met degradatie van perovskiet waar eerdere pogingen tot spuit- en printwerk massaal op kapot liepen?  Geen woord hierover uit Oxford, alleen gejuich en gejubel. Hmmmm, nieuwtje in de komkommertijd?

Ultradunne zonnecel uit Oxford – NOS-nieuws

Rood of zwart: dikke burenruzie

Of ik in een keutelstadje woon! In het Leidsch Dagblad werd breed uitgemeten gerapporteerd over een sessie van de gemeentelijke bezwarencommissie over een geschil tussen twee buren in een mooie laan jaren ’30 woningen in ons fraaie beschermde stadsgezicht. Buurman A had zonnepanelen laten installeren in de tijd dat de gemeente onnaspeurlijk eiste dat voor daken met rode dakpannen alleen een omgevingsvergunning voor zonnepanelen werd verleend als die panelen een terra-cotta kleur hadden. Dus liggen er bij buurman A roestkleurige zonnepanelen op de rode dakpannen.

Buurman B wil ook zonnepanelen en doet een vergunningsaanvraag voor zwarte panelen, helemaal conform de vanaf 1-1-2023 verruimde welstandsregels. Gemeente publiceert de vergunningsaanvraag en… BOM…. bezwaar van buurman A. Die vindt het maar niks dat buurman B goedkopere, efficientere) zwarte panelen op zijn dak mag leggen terwijl hij zelf met (dure, inefficiente) maar o zo prachtige roestkleurige panelen zit. Buurman A wil dat buurman B gedwongen wordt om ook roestkleurige panelen te nemen. Op naar de bezwarencommissie! Oordeel van de bezwarencommissie: zwarte panelen zijn volgens de welstandsregels toegestaan en de omgevingsvergunning voor buurman B gaat gewoon door. Punt.

Leids Dagblad, 3 augustus 2024 (achter betaalmuur – ook dat nog!)

Terwijl onweer dreigt . . .

Ik las op de website van SolarMagazine dat de verkoop van warmtepompen in de eerste helft van 2024 bijna gehalveerd is. Ik krijg hierbij het gevoel dat deze stagnatie veroorzaakt wordt doordat de consument doelbewust door Haagse drammers de verkeerde kant op wordt gestuurd. Het Hoofdlijnenakkoord, ofwel een serie tegenstrijdige afspraakjes tussen politieke partijen die deze zomer zouden moeten worden ingevuld, kan hierbij een grote rol spelen. Als de overheid totaal richtingloos is, dan wel allerlei tegenstrijdige signalen afgeeft, dan is de natuurlijke reflex van de consument: pas op de plaats, niks doen, afwachten, wegkijken. Gezien alle ellende op wereldniveau zou ik mij als consument voorbereiden op verrassingen op energiegebied door a) de eigen woning verregaand verder te isoleren en b) als je hem nog niet hebt een warmtepomp aan te schaffen, als is het maar een hybride. Daardoor wordt je voetafdruk kleiner. Als onweer dreigt maak je je toch ook zo klein mogelijk?

Tegenover de onverbiddelijke statistieken die stagnatie aangeven staan de toenemende advertenties voor [hybride] warmtepompen, soms paginabreed. Dat betekent dat het op dit moment een kopersmarkt is voor warmtepompen. Slimmeriken maken gebruik van de situatie en laten zo’n apparaat installeren. Niet-zo-slimmeriken doen niets en denken dat alles wel over gaat.

bericht Solar Magazine: verkoop warmtepompen bijna gehalveerd , doelen 2030 in gevaar

Warmtenetten – briljante oplossing voor ach en wee

De uitbaters van warmtenetten hebben het maar moeilijk. Ze zitten als commerciële partijen klem tussen aandeelhouders, gemeenten en de klanten. Aandeelhouders willen vette winsten, of anders….. Gemeenten willen warmtenetten zo goedkoop mogelijk uitrollen voor zoveel mogelijk woonwijken. Gemeenten worden achter de broek gezeten door hun gemeenteraden die resultaten willen zien, of anders….. En dan heb je de klanten: huishoudens overgeleverd aan oliegladde praatjesmakers (de gemeentelijke communicatiespecialisten), een monopolist (uitbater van het warmtenet) en met naar hun zin (en portemonnee) veel te hoge warmtetarieven. Wat doen die klanten: uitwijkend gedrag vertonen: ze gaan op de bank zitten met een dekentje om, zetten de thermostaat op 15 graden, of ze gaan hun woningen isoleren (de ergste gevallen laten een warmtepomp installeren). En voor een warmtenet-uitbater is een goed geïsoleerde woning een regelrechte ramp: daar gaat je warmtelevering en dus je verdienmodel.

De grote uitbaters: Vattenfall, Eneco en  Ennatuurlijk, zijn gestopt met hun deelname in het ontwerpen, uitrollen en uitbaten van grote nieuwe warmtenetten. Het komt ze financieel niet meer uit. De gemeenten zitten vanwege hun ambities, participatie en hun gladde praatjes naar de inwoners met de gebakken peren (en met hun handen in het haar). En de consument? Ach, weet die veel. Slimme en financieel draagkrachtige figuren isoleren hun woning en gaan aan de (hybride) warmtepomp. Blijven over: niet-zo-draagkrachtigen, onwetenden, niks-willers en ontkenners. De echte slachtoffers zijn de niet-zo-draagkrachtigen want die zitten echt helemaal klem tussen een slecht geïsoleerde woning, hoge energietarieven en slecht vooruitzicht. Intussen lopen de gasprijzen op de spot-markt weer lekker op. Opwaartse druk op warmtelevering-tarieven.

Komt in het Financieel Dagblad de directeur Warmtenetten bij Vattenfall met een briljante proefballon: socialiseer de kosten: laat alle Nederlanders (mee)betalen voor het financieren van warmtenetten via de energierekening. Toeslagje! Niemand uitgezonderd en de warmtenet-uitbaters worden als bij toverslag weer financieel gezond. Op kosten van iedereen! Prachtig, prachtig. Die directeur verdient een vette bonus en een grotere leasebak! Kunnen we wellicht ook pensioenfondsen tillen voor het goede doel van de winstgevendheid van warmtenet-uitbaters?

bron: Financieel Dagblad 30 juli 2024: Warmtenetten zijn financieel fiasco voor energiebedrijven

Een top van bijna 20 GW

Om precies te zeggen: 19,67 GW werd er rond het middaguur geklokt op de website energieopwek.nl. Zo’n mooie dag, geen wolkje te bespeuren, met zoveel zonneschijn van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat, daar worden mijn zonnepanelen alleen maar warm en opgewekt van. Ikzelf word lyrisch als ik naar mijn opbrengstgrafiek kijk. Die nieuwe zonnepanelen ronken er van langs! Jeumig!

In ieder geval stond er bijkans 20 GW op de nationale klok, dat is 40x het vermogen van de kerncentrale Borssele.

Neem een kijkje op www.energieopwek.nl

Neggies: zet de boel maar uit!

Volgens Business Insider is bij vier energieleveranciers de vergoeding voor teruggeleverde stroom intussen lager dan dat de terugleverheffing – dwz. voor kilowatturen die onder de streep na saldering overblijven. Dat is nogal kras want het betekent dat deze leveranciers in feite de oorlog hebben verklaard aan ‘neggies’ ofwel figuren met zoveel zonnepanelen op het dak van het woonhuis/schuur/garage/aanbouw/balkon/platdak dat ze elk jaar kilowattuurtjes overhouden. “Dat past niet bij het verdienmodel van de energieleverancier”, wordt droogjes vermeld.

Fijn. Waar zijn we nu in hemelsnaam in beland? We moeten van het gas af, schreeuwt de overheid, maar als je van het gas af gaat (metd e nodige investeringen) krijg je een boete van de energieleverancier. Vervolgens brengt diezelfde energieleverancier jouw kilowattuurtjes vrolijk tegen woekerprijzen aan de man. Is dat geen omgekeerde wereld? Niet de fossiele gasboer die de bodem onder de energietransitie wegslaat, maar energieleveranciers. Wat zijn dat voor botte fossiele kapitalisten? Zo zou je afvragen of de minister voor Groene Groei er iets aan moet doen. Maar ja, daar zit op het pluche ene mevrouw Hermans, erkend supporter van het grootkapitaal en de fossiele industrie. Daar hoef je weinig van te verwachten. Dus: stoppen met zonnepanelen, zet de rekenmachine aan en de boel uit als het je allemaal teveel wordt. Neggie zijn is kennelijk een doodzonde.

bericht in Business Insider

Zonnig begin van de hondsdagen

Vandaag is het begin van de ‘hondsdagen’: de vier weken top-zomer met veel zon, warme nachten, BBQs, zomervakanties, zwembadbezoek, open ramen, muggen. Kortom de jaarlijkse airco-periode. Zelf doe ik het met een ventilator die voor wat aangename verkoeling zorgt. Meer is niet nodig.

De website energieopwek.nl liet zien dat vandaag rond 12:00 uur bij maximale zoninstraling en een luchttemperatuur van boven 30 graden een collectief vermogen van 17 GW aan zonnstroom stond in te voeden, genoeg om de provincie Limburg in haarn geheel van energie te voorzien. De stroomprijs is negatief

opwek: www.energieopwek.nl

dynamische stroomprijzen: jeroen.nl

Zonneboiler of zonnestroomboiler ?

Lang geleden, zo rond de eeuwwisseling, toen zonnepanelen nog verschrikkelijk duur waren, kon ik kiezen tussen méér zonnepanelen of een zonneboiler. Mede uit prijsoverwegingen koos ik voor de zonneboiler. Ik heb overigens nooit spijt gehad van die keuze. Vraag is: wat zou ik met de prijzen van vandaag de dag beslissen? En het antwoord is: méér zonnepanelen! Dag lieve Assepoester zonneboiler, in de plaats van jou donkere panelen die stroom produceren. Want: zonnepanelen zijn tegenwoordig spotgoedkoop, terugleveren is uit de gratie en Vattenfall heeft een commerciële oplossing bedacht: overdag, als de zon schijnt, sla je overtollige stroom op in de vorm van water dat in een groot boilervat wordt verwarmd. Goede redenen om dit te doen: a) de terugleververgoeding die energieleveranciers vragen en die het leven van de zonnepanelenbezitter zuur maken, b) de aanstaande afschaffing van de salderingsregel wat nog veel erger is voor het verdienmodel ‘zonnepanelen’, c) gasconsumptie reduceren.

Vattenfall is sinds kort begonnen met de voorverkoopcampagne voor iets dat in concept al lang bestaat: een boiler die ‘samenwerkt’ met de zonnepanelen. Het slimme zit hem hierin dat een algoritme kijkt of er zonnestroom wordt teruggeleverd aan het net. Zo nee, dan gebeurt er niets. Zo ja, dan wordt water in de boiler verwarmd en wel modulair, dus met precies evenveel vermogen als dat er anders zou worden teruggeleverd. Resultaat: heet water, geen teruglevering en nul stroom op de meter verbruikt. Heel slim, althans theoretisch en in de zomer. Het werkt prima, ook in herfst en winter, indien de heetwatervoorziening wordt aangevuld door een gasgestookte cv-ketel. De zonnestroomboiler levert dan heet water via de cv-ketel. Misschien is een zonnestroomboiler wel rendabel te maken met een hybride warmtepomp indien bij zo’n installatie de heetwatervoorziening via de cv ketel loopt.

Mijn eigen goede oude zonneboiler is ontmanteld en afgevoerd. In de plaats ervan zijn PVT panelen gekomen. Binnen staat een full-electric warmtepomp muisstil zijn werk te doen en we zijn gasloos. Op dit moment draait uiteraard alleen de heetwatervoorziening. Via de warmtepomp. Met een COP van 4, dus op het punt van heetwatervoorziening is mijn systeem de zonnestroomboiler van Vattenfall 400% de baas!.

Reken even mee: met 1½ maand ervaring: de warmtepomp verbruikt voor het aanmaken van heet water per week 6×1,5 kWh plus op donderdag rond het middaguur 4 kWh voor de Legionella run. Bij elkaar 13 kWh. Op pure zonnestroom. Mijn zonneboiler produceerde in de zomermaanden per week 11 kWh aan heet water. Het gasverbruik in juni-juli-augustus was (zowat) nul. Het apparaat verbruikte zelf 1 kWh stroom per week. Bij elkaar 12 kWh. Zou je zeggen: Floris, je gaat per week 1 kWh erop achteruit! Maar zo eenvoudig is dat niet. Mijn zonnepanelen leveren de hele dag stroom terwijl de zonneboiler staakte met water verwarmen zodra de inhoud van het voorraadvat op 85 graden kwam te staan. En perioden met stilstand kwamen vrijwel de hele zomer regelmatig voor omdat het voorraadvat slechts 90 liter bevatte (de nieuwe installatie heeft een ruimere capaciteit: 200 liter). En in vakantietijd stond de zonneboiler helemaal stil terwijl de zonnepanelen er lustig op los produceerden en heerlijk veel terugleverden.

Vattenfall: De zonnestroomboiler

Warmtenetten in bestaande bouw

Warmtenetten uitrollen is niet zo eenvoudig als het lijkt. Waren het in Amsterdam huurders die massaal in opstand kwamen tegen de plannen van hun woningcorporatie om Eneco een warmtenet aan te laten leggen naar hun flatjes, nu is het Vattenfall die zegt de handdoek in de ring te gooien. In een persbericht gaf de energieleverancier aan geen brood meer te zien in het aanleggen van nieuwe warmtenetten in bestaande wijken.

Is het bericht dat Vattenfall stopt een zegen of een vloek voor de energietransitie? Allebei, is mijn eerste gedachte. Een warmtenet, als het er eenmaal ligt en de woningen zijn erop afgestemd, en als de warmte uit hernieuwbare bronnen komt, kan goed uitkomen voor de bewoners van de aangesloten woningen. Probleem is alleen dat woningen in bestaande wijken, zeker in vooroorlogse, bepaald niet ontworpen zijn voor warmtenetten. En Vattenfall gedraagt zich als een monopolist: arrogant, geen tegenspraak, hoge kosten voor de gebruikers. Maar als Eneco het vanaf nu in z’n uppie gaat doen zonder concurrentie van Vattenfall is er eigenlijk een de facto groter monopolie in het spel, met alle gevolgen van dien: nóg hogere tarieven en nog meer arrogantie tegenover afnemers.

Maar wat we het meest moeten vrezen is dat toekomstige klanten, bijvoorbeeld in mijn eigen woonwijk, in slaap worden gesust dan wel uit hun neus gaan eten. De energietransitie MOET gewoon door, reductie van CO₂ uitstoot is buitengewoon urgent, en als we het niet doen zitten we straks met natte voeten en misschien al eerder met gebakken peren, bijvoorbeeld als de Amerikaanse leveranciers van het LNG dat wij consumeren besluiten de prijs van hun energie te verdubbelen. Of de gaspijplijn naar Noorwegen gaat in storing.

In Finland stelt een firma voor om de stadsverwarming van Helsinki te gaan laten draaien op een 50 MW mini-kernreactor. Dat lijkt prachtig, kan je een paar wijken op laten draaien, maar je zal maar een mini-kernreactor in je stadspark hebben. En met de astronomische kosten worden geconfronteerd van zo’n stukje glimmend speelgoed voor wonks.

In afwachting van betere tijden lijkt het mij zeer zinvol om de eigen woning te inspecteren en door te gaan met het nemen van isolatiemaatregelen.

bericht 1 –  Echt Amsterdams Nieuws: Vattenfall stopt met aanleg warmtenetten voor bestaande woningen
bericht 2 – TW.nl: Kernenergie als duurzame verwarmingsoptie: de toekomst van stadsverwarming