Was januari echt zo slecht?

Naar mijn gevoel was januari 2021 een sombere, regenachtige en gure maand. Weinig zon. Maar ja, wat is gevoel? Meten is weten zeggen we maar, dus raadplegen we de statistieken. Mijn originele setje zonnepanelen (6×95 Wp) produceerde afgelopen maand 12,1 kWh. Afgezet tegen de afgelopen tien+ jaar zit dat iets onder het gemiddelde (is voor januari 12,7 kWh). Natuurlijk, er zijn uitschieters naar boven en naar beneden. Vorig jaar was bar en boos in januari (maar werd een topjaar dankzij de maand mei), 2017 was een januaritopper maar verder een heel gewoon jaar. Met andere woorden, we beleefden qua zonneschijn een gemiddelde januari, met tot mijn verbazing toch meer productie dan ik naar mijn gevoel verwachtte. Zou dat gevoel te maken hebben met de lockdown? 12 kilowattuurtjes heerlijke zonne-elektriciteit geeft toch reden tot optimisme voor wat er dit jaar nog aan komt. Die januari-kilowattuurtjes zijn in ieder geval goed besteed.

Controversieel? Reken maar!

Ik las vanochtend ergens dat er kamerleden zijn die het voorstel van Wiebes om de salderingsregeling af te schaffen controversieel willen verklaren. Als dat gebeurt dan kan het demissionaire kabinet er niets meer mee doen en moeten we wachten op een volgend kabinet.

Nu is dat voorstel, dat kennelijk ergens in de Tweede Kamer ligt te slingeren, naar mijn idee sowieso 100% controversieel. Ten eerste: De salderingsregeling zoals die is, is eenvoudig. Stroom die je teruglevert verreken je met stroom die je verbruikt. Punt en uit. Eenvoudiger kan niet. daar komt geen ambtenaar aan te pas. Ten tweede: de salderingsregeling is begrijpelijk. De voorgestelde overgangsregeling wordt administratief weer een wondertje van complexiteit. En we hebben onze buik echt helemaal vol van complexe regelingen. Er is vorige week een kabinet gevallen over zo’n verschrikkelijk opgetuigde regeling! Ten derde benadeelt het afschaffen van de salderingsregeling met name bezitters van warmtepompen die in de zomer zonnestroom ‘opsparen’ voor de winter als de warmtepomp aan moet. Zonder salderinsgregeling is een warmtepomp voor een particulier niet attractief. Ten vierde bevordert het voorstel van Wiebes bepaald niet de animo van particulieren om zonnepanelen op eigen woning te plaatsen. Waarom zou je dat doen als Wiebes je duur opgewekte zonnestroom gewoon inpikt, want zo voelt dat. Want, en dat is punt vijf: het afschaffen van de salderingsregeling is alleen maar in gang gezet omdat de belasting op elektriciteit voor particulieren zo ongelooflijk veel voor de schatkist oplevert dat de minister van Financien het stukje salderen wil inpikken, klimaat of geen klimaat. Een puur fiscaal argument dus, geen milieu- of klimaatargument.

Dus: de salderingsregeling zoals die is, deugt. Afschaffen ervan is gewoon niet aan de orde zolang Nederland nog zo verschrikkelijk weinig aan duurzame energieopwekking doet. Vergis u niet: we staan helemaal acheraan in het rijtje van EU landen als het gaat om het duurzaam opwekken van energie. En van de EU moeten we nog veel harder aan de kar trekken dan we nu doen. Dan is het zeker controversieel om überhaupt aan afschaffing van de salderingsregeling te denken.

Optimisme!

Ha, er is licht aan het eind van de tunnel! Zonlicht in ieder geval. Na weken van het alsmaar teruglopen van weekopbrengsten van mijn zonnepaneeltjes is het afgelopen week weer wat zonniger geworden en de zon komt eerder op en gaat alweer een stuk later onder, De hoogte van de zon aan de horizon maakt ook veel uit; er staat aan de overkant van de straat een mooie grote berk waarvan de takken in de winter schaduw geven op de panelen. Ook de export trekt weer aan: het percentage teruggeleverde zonnestroom vergeleken met bruto productie is alweer opgelopen van 16% in week 1 tot 43% afgelopen week.  In de zomer loopt dit op tot zelfs 75%. Tot slot: de temperatuur in het voorraadvat van de zonneboiler is opgelopen tot 34 graden.

Grens van 5 GWp doorbroken

Volgens CertIQ stond eind 2020 in ons land een totaal van ruim 5.122 MWp aan zonnepanelen geinstalleerd. Er was in het afgelopen jaar 1.897 MWp aan zonnestroom bijgekomen. Dat zijn fantastische getallen. Wie had dat 10 jaar geleden gedacht. In politiek Den Haag regeerde indertijd de gedachte: “zonnepanelen horen thuis in de Sahara”. Wel, door snelle klimaatverandering voelde het afgelopen zomer een beetje Sahara aan. Die zonnepanelen zijn dus met de Sahara mee naar Nederland gemigreerd.

Bericht in SolarMagazine

Weekendje schildpad

Degenen die probeerden deze site afgelopen weekend te bezoeken kregen vaak de melding “Fout bij het maken van de databaseconnectie”, en dat was het dan. Laten we zeggen dat de site even decommissionair was. Er speelden problemen op de achtergrond. Die moeten nu door de hosting service verholpen zijn. Excuses voor het ongemak, aldus de hosting service. Complimenten voor de snelle service! Om 09:00 een melding gedaan, uurtje later opgelost. Dat zie je niet zo vaak, meestal duurt het een dag of zo.

Gedurende het weekend overigens niet stil gezeten. Degenen die geinteresseerd zijn in microcontroller boardjes: op de pagina Arduino Bare Basics is er een beschrijving bij gekomen hoe je een Nokia 5510 LCD op correcte wijze met een ESP32-WROOM-32 microcontroller board verbindt. De WROOM is een fantastisch platform waarmee de IT- en elektronicahobbyist echt alle kanten mee op kan.  Daaraan valt nog heel veel te leren en te genieten, bijvoorbeeld een project waarmee ik live op mijn smartphone de CO2 concentratie in de woning kan zien.

Arduino bare Basics: (27) Nokia 5510 84*48 LCD and the ESP32-WROOM-32 microcontroller board

Wiebes weg

Aju, Eric Wiebes! Als staatssecretaris Financien was hij verantwoordelijk voor de  totaal uit de hand gelopen vertrekregelingen bij de Belastingdienst en daarna, zeg tegelijkertijd, voor de gigantische miskleunen aldaar in wat tegenwoordig de toeslagenaffaire heet. Eric verdwijnt uit de politiek. Moeten we daar blij mee zijn? Zijn ministeriële taken worden tijdelijk overgenomen door de demissionaire minister van infrastructuur en Waterstaat.

Ik heb het gevoel dat we weer helemaal terug bij af zijn. Wiebes was net als zijn voorganger Henk Kamp een kampioen voor het grote bedrijfsleven. Dat hoort een VVD-minister van Economische Zaken nu eenmaal te zijn, en Wiebes zette die traditie vrolijk en zonder morren voort. In zo’n scenario zijn het petrochemische industrie, stikstofuitstoters en infrastructuurprojecten van grote investeerders die voorrrang krijgen, en die ook voordeeltjes en subsidie krijgen. Heel veel subsidie. Al dat geld wordt opgehoest door de consumenten, wij dus. Belastingen op energie voor burgers zijn twintig keer hoger dan die voor grote bedrijven. Kerosine is nog altijd belastingvrij voor luchtvaartmaatschappijen. Kwestie van schaalgrootte volgens Wiebes. Kwestie van uitmelken volgens mij. Kenmerkend is het afschaffen van de salderingsregeling voor teruggeleverde zonnestroom. Wiebes vond dat plan van voorganger Kamp prachtig. De burger zou eens te veel profiteren van zijn zonnepaneeltjes! Inmiddels tekende Wiebes wel voor een slordige 500 miljoen steun aan de noodlijdende KLM, geld ‘geleend’ uit de SDE-pot die wordt gevuld door belastinggeld op energie en dat eigenlijk bestemd is voor windparken en dat soort groene zaken. “Tijdelijk” zei Wiebes erbij. Dat kennen we. Het kwartje van Kok was ook ’tijdelijk’.

Kortom: Wiebes diende het grote bedrijfsleven en zal daar ook wel als ex-minister een warm plekje krijgen, bij voorkeur bij een fossiele olieboer of -investeerder naar keuze. No problemo. Wij krijgen te maken met een nieuwe bewindsvrouw: die van Infrastructuur en Waterstaat. Het woord ‘klimaat’ is in die contreien alleen maar aanleiding tot nog meer asfalt en om nog meer beton in ons land te plempen. De infrastructuurjongens missen nu eenmaal voeling met de natuur. Maakbaarheid is daar het grote credo. We schieten dus helemaal niks op met met het opstappen van de heer Wiebes. Bedankt, Eric voor je grote daden voor ons vaderland. Over op business as usual. Wat we nodig hebben is een ministerie voor Duurzame Energie, onafhankelijk van de grote-bedrijvensteuners en onafhankelijk van de asfaltplempers.

13 januari 11:00 uur: Ruim 1 GW aan nationaal zonnestroomvermogen !

Het is 13 januari 2021, midden in de winter. Buitentemperatuur 5 graden. Het zonnetje schijnt lekker in een schone, droge lucht. In huis snorren de omvormers vrolijk. Mijn huishouden draait compleet op zonnestroom EN er is overschot. Dat overschot gaat fijn terug het net in zodat de buurman kan profiteren. Op de website energieopwek.nl kan iedereen zien hoeveel alle huishoudens met overschotten, zonnedaken en zonneparken in ons land naar schatting bij elkaar produceren. Dat was rond 11:00 uur 1080 MW ofwel twee maal wat de kerncentrale Borssele eruit kan persen. Om 11:30 werd 1.500 MW. gerapporteerd.

Drie opmerkingen:

1. Borssele kan dicht zonder dat we het merken. We merkten ook weinig van het sluiten van de Hemwegcentrale, maar dat ging om een steenkoolgestookte centrale. Dat heeft kennelijk hogere prioriteit dan het sluiten en ontmantelen van stokoude kerncentrales.
2. Twee nieuwe kerncentrales erbij? Een tijdje geleden lanceerde men in Zeeland een plan om twee nieuwe kerncentrales te bouwen. Dat is een hele slechte investering zonder een enorme klap gratis gemeenschapsgeld plus een verbod op particuliere zonnestroominstallaties.
3. Record op record! We gaan wat beleven met zonnestroom in ons land als we hartje winter al 1 GW vermogen hebben met een beetje zon!

Actuele (geschatte) productiegetallen van hernieuwbare energie in ons land op energieopwek.nl

De elektrische cv – ketel – toch geen gek idee?

Twee jaar geleden, om precies te zijn in een blogpost op 26 december 2018, besteedde ik aandacht aan de inductie-cv ketel. Imand was op het idee gekomen om de gasgestookte cv ketel te vervangen door een elektrisch apparaat om cv-water te verwarmen, met een geheimzinnige techniek genaamd ‘inductie’ in een ‘inductie-reactor’. Ik vermoed een slimme, hoogrendement elektrische warmtewisselaar . Ik concludeerde dat het een wel erg dure grap zou worden: de energie in pak-em-beet 2.000 kubieke meter gas staat ruwweg gelijk aan 20.000 kilowattuur, en dan heb je je aansluiting nog. De exploitatiekosten, dat wil zeggen de ‘warmtekosten’, zijn stukken hoger dan die bij een warmtepomp.

Maar stel nu dat je 2000 kilowattuur per jaar overschot aan zonnestroom hebt, en Wiebes gaat straks de helft ervan afpakken. En stel dat je woning optimaal is geisoleerd zodat je maar 800 kubieke meter aan gas per jaar nodig zou hebben om de woning te verwarmen en om warm tapwater te bereiden?  Dan zou je met netto 8.000 kilowattuur per jaar uitkomen. Gas weg en alles elektrisch, wat zou dan het verschil zijn tussen een elektrische cv ketel en een elektrische warmtepomp?

Reken-appje erbij en maar eens wat rekenen:

De elektrische ketel: COP = 1, Ketel kan in de plaats komen van de oude gas-cv ketel. Geen bewegende delen, onderhoud minimaal. Initiele kosten verzwaring van de meterkast (3×25 ampere) (ook vanwege overgaan van gas-koken op inductiekoken). Geen gehak en gebreek. Geen vervanging radiatoren.

De warmtepomp: COP = 4. Warmtepomp neemt plaats in. Bewegende delen, dus behoorlijk onderhoud.  Initiele kosten verzwaring van de meterkast (3×25 ampere) (ook vanwege overgaan van gas-koken op inductiekoken). Wel gehak en gebreek. lage-temperatuurradiatoren nodig, dus extra installatie kosten.

met andere woorden;

bij een warmtepomp is onderhoud belangrijk en zijn ‘warmtekosten’ laag, Verbruik per jaar 2000 kWh. Eigen zonnepanelen wekken 2.000 kWh op waarvan 50% export (met name zomer). Netto verbruik per jaar 1.000 kWh. Plus ‘normale’ elektra verbruik van 2.500 kWh maakt 3.500 kWh.

bij een elektrische cv: onderhoud minimaal, ‘warmtekosten’ hoog. Verbruik per jaar 8.000 kWh. Eigen zonnepanelen wekken 2.000 kWh op waarvan 50% export (met name zomer). Netto verbruik per jaar 7.000 kWh. Plus ‘normale’ elektra verbruik van 2.500 kWh maakt 9.500 kWh.

verschil is en blijft 6.000 kWh, tegen 20 cent per kilowattuur.

De verschillen zijn welhaast klassiek te noemen:

• elektrische cv-ketel: lage installatiekosten, hoge exploitatiekosten, lage onderhoudskosten.
• warmtepomp: hoge installatiekosten, lage exploitatiekosten, relatief hoge onderhoudskosten.

Conclusie: de elektrische ketel maakt een punt, kan een marktaandeel behalen, zeker als de prijsstelling interessant is. Warmtepompen zijn bepaald geen Walhalla-apparaten.

Alle berekeningen staan en vallen overigens met het verbruik aan warmte. Probeer dat zo veel mogelijk omlaag te krijgen want dat loont dubbel: minder vermogen nodig in de cv-installatie en lage warmtekosten. . Dus: isoleer, isoleer en isoleer. En kijk dan wat interessant is. Wellicht is dat een doodgewoon elektrisch ventilatiekacheltje.

Elektrische cv (CVI): zie  TL-GREEN

Leiden in infrarood

Als je je eigen woning helemaal afgespeurd hebt op warmtelekken en koudebronnen is het zeer leerzaam om zo’n geleende thermoscanner eens mee de straat op te nemen. Op 30 december was ik al op pad geweest in m’n eigen buurt (men vond mij maar een vreemde snuiter). Deze week zijn de weersomstandigheden bijkans ideaal om op grote schaal thermoscans te maken. Lage buitentemperaturen, dus goed zichtbare warmteuitstraling, en vooral weinig zon die vals positieve waarnemingen kan geven op gevels die naar het zuiden zijn gericht. Dus…. aan de wandel door de monumentale binnenstad van Leiden. Eens kijken hoe het er allemaal thernisch bij ligt. Het bovenste plaatje is vanaf de Vismarkt richting Koornbrug. De terrasboten waren leeg (geen wonder met dit kleumkoude weer en bovendien is de horeca vanwege Corona-lockdown dicht op wat afhaalpunten na), maar de etalages en de ramen van appartementen boven de winkels straalden aangename warmte uit. U ziet ook de warmtereflectie op het water van de Nieuwe Rijn. Zelfs in de winter is een binnenstad een warmte-eiland.

Monumentale en vooroorlogse panden zijn hoofdpijndossiers voor energiebespaarders. Ik las ergens in het Leidsch Dagblad dat de oorspronkelijke vloerverwarming in de Pieterskerk (geinstalleerd ca. 1975) 100 kubieke meter gas per uur verslond, en dat het dan nog twee dagen hard stoken duurde om de kerk enigszins behaaglijk te krijgen. Dat was in vroegere eeuwen blauwbekken geblazen in onverwarmde kerken. Tegenwoordig is de Pieterskerk een evenementenlocatie en moeten de recepties en concerten allemaal op aangename kamertemperatuur (21-22 graden) gebeuren. Dan wordt energiebesparen een must.

Ramen van panden in de Leidse binnenstad zijn duidelijk problematisch. Ook dakkapellen vertegenwoordigen warmtelekken. Daken vallen wel mee; daar is behoorlijk geisoleerd als u het mij vraagt. Of de zolders zijn gewoon onverwarmd. Schoorstenen zijn tegenwoordig nog alleen decoratief of voor de open haard, want in het warmtebeeld vallen alleen doorvoerpijpjes van cv installaties op.

Al met al kan monumentaal Leiden als u het mij  vraagt nog genakkelijk een grote slag maken op het gebied van energiebesparing. Vergeet niet: verwarming maakt de helft uit van ons jaarlijkse energiebudget. daar valt nog altijd een heleboel te halen. Als de gemeente Leiden nu eens een wat stimulerender en minder oerconservatief beleid had……

2020 ook een goed windenergiejaar

Dat 2020 een heel bijzonder jaar voor zonnestroom in ons land is geweest, dat wist ik al op oudejaarsavond. Dan worden namelijk de standen van allerlei tellerjes en metertjes afgelezen en webinterfaces geraadpleegd. Op Nieuwjaarsdag wordt feestelijk de spreadsheet bijgewerkt, er een oliebolletje bij genuttigd en er een extra glaasje champagne op gedronken! Bijzonder is dat 2020 ook de annalen in gaat als een buitengewoon goed windjaar. Ik ben lid van de windenergiecoöperatie ‘Meerwind‘ die in de Haarlemmermeer langs de A4 een drietal windturbines laat draaien. De molenmeester stuurde gisteren het jaaroverzicht: op 31 december 2020 was 105% van de gemiddelde jaarproductie behaald. En dat na een aantal ietwat teleurstellende windjaren. oorzaak: de recordbrekende stormmaand februari 2020 met liefst drie zware stormen. En voor de zonnepaneeelbezitters natuurlijk de mooiste maand mei ever. Laten we vaststellen: de Moeder van alle Zonnemaanden”

Opbrengsten van de windmolens van de cooperatieve windenergievereniging “Meerwind” – 2020-2020