Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Record aantal vergunningsaanvragen

Het lijkt wel alsof men in mijn woonplaats Leiden uit alle macht het verleden probeert te omhelzen. Het meest effectief zijn de regels van het beschermde stadsgezicht, ofwel je mag niets maar dan ook niets veranderen aan de straatkant van je woning zonder omgevingsvergunning. Vervolgens is de procedure om een vergunning aan te vragen digitaal en ingewikkeld, wat voor veel mensen te intimiderend is om aan te beginnnen. Om het allemaal leuker te maken zijn de regeltjes complex en arbitrair. Een enkele ambtenaar kan dus gemakkelijk “nee” mompelen en dat is dan dat. Voorbeeld: wil je zonwering dan mogen dat alleen ouderwetse  markiezen zijn. Met houten frame want dat was wat men in de vooroorlogse bouwperiode gebruikte. En geen kekke kleuren graag! Daar knap je van af.

Het is hierom dat lange tijd mijn woonwijk ongerept leek. Dat was natuurlijk schijn want er verschenen achterzetruitjes achter het glas-in-lood, er werden spouwmuren geïsoleerd en er werden karrenvrachten cv-leidingisolatie aangevoerd en verwerkt. Het woord “warmtepomp” is niet meer taboe. Aan de achterkanten van de woningen veranderde heel wat. In feite lijkt Leiden heel veel op een Potemkindorpje: alle gevels ogen o zo mooi maar erachter is het wild en ongeremd.

Maar nu zonnepanelen. je kan niet om een vergunning heen, anders hadden ze er bij een heleboel mensen al lang geleden gelegen. Een vergunningsaanvraag per week voor mijn woonwijk was al heel wat. In 2022 waren er in totaal 43 aanvragen (waarvan de helft zonder succes – er zijn 1342 woningen in de wijk – bron: zon.pbw). Met andere woorden: stuitend magertjes. Maar 2023 is een outlier. Vanaf 1 januari tot half april zijn er  uit mijn wijk 57 aanvragen ingediend voor vergunning zonnepanelen (waarvan tot vandaag 27 vergunningen afgegeven). Afgelopen week liefst 10 aanvragen. Dat is buitengewoon veel. Leiden wordt eindelijk wakker.

Verduurzamen: jatten van de armen, geven aan de rijken

Zo ongeveer lees ik de woorden van de heer Silvio Erkens (VVD). Die zei (afgelopen 17 januari in de Eerste Kamer bij het behandelen van het voorstel om de salderingsregeling af te schaffen het volgende: “….Het enige is: met de salderingsregeling lopen de kosten juist op voor de mensen zonder zonnepanelen, de mensen die ze op dit moment niet kunnen aanschaffen. Het gaat daarbij om €200 tot €300 per jaar,
afhankelijk van de inschattingen..” Ofwel: er verdwijnt per jaar 200 tot 300 euro van arme uitgemergelde sloebers die geen zonnepanelen kunnen betalen naar de zakken van die dikke rijke mensen die wel zonnepanelen hebben en die genieten van de salderingsregeling.

Die zit! Als ik naar mezelf kijk: volgens meneer Erkens troggel ik dus al 23 jaar met mijn vette spaarpot geld af van mensen die geen zonnepanelen hebben. Dat is 23 jaar maal 300 euro (we doen royaal – steek nog een sigaar op!) ofwel 6.900 euro, belastingvrij! Dat is meer dan die &^%$# dingen ooit gekost hebben. En dan heb ik ook nog eens tienduizenden kilowatturen uit die panelen gehaald. Gratis, gratis, gratis. Dat zou toch niet mogen in dit land. Het wordt tijd dat we de zon belasten. Het wordt ook tijd dat we verduurzamen gaan belasten, meneer Erkens. Stevig belasten! Door al dat geïsoleer verbruik ik nameijk al jaren per jaar wel 1.000 kubieke meter gas minder dan zonder isolatie. En ik fiets ook wel eens naar een vergaderinkje waarvoor ik net zo goed een auto met chauffeur had kunnen huren. Weg met die zonnepanelen, eruit rukken die isolatie, opbreken die laag isolatie onder de vloer, weg met dubbele ramen, in de shredder met die fiets! Al dat mallotige verduurzamingsgedoe is immers jatten van de armen en verrijking van de rijken, toch? 

bron van inspiratie: notulen Eerste Kamer

Mooi weer – heet water

Al is het wat frisjes, zon genoeg! Niet alleen de zonnepaneeltjes doen het goed, ook de zonneboiler. De temperatuur in het voorraadvat bevindt zich in de 70-graden regionen, genoeg voor een paar dagen douchen of een lekker bad vol warm zonnewater zullen we maar zeggen.

Het is wellicht interessant te weten dat een zonneboiler goed is voor 100-150 kubieke meter minder gasconsumptie, afhankelijk van de samenstelling van het huishouden en de badgewoontes. Als er twee volwassenen en vijf stoere pubers in huis wonen is het warmwatergebruik anders dan als er twee kouwelijke ouwetjes in datzelfde huis zitten te bibberen. Dat maakt de zonneboiler zo variabel in vermijden van gasgebruik. Sinds installatie (2003) heeft mijn eigen zonneboiler ruim 12.000 kWh aan heet water afgeleverd. Dat had meer kunnen zijn als ik vaker en langer in bad had gelegen. Vies kereltje of schoon baasje?

Wachten op echte lente

Afgelopen maart mag voor eigenaren van windmolens niet slecht zijn geweest, voor zonnepaneelmensen was het – en helemaal vergeleken met vorig jaar – maar matigjes. Mijn vergelijkings-setje paneeltjes (6×95 Wp, installatiejaar 2000) produceerde met 27,5 kWh de helft (!) van wat er vorig jaar werd geoogst. Alleen maart 2019 scoorde ietsje lager dan afgelopen maart. Het gezegde ‘Maart roert zijn staart’ komt er in de statistieken duidelijk uit: zwieperds naar boven en naar beneden. Maart was en is altijd een knetterende maand. Maar dit jaar moet de echte lente nog komen. Volgende week wellicht?

Terugverdiend = gratis stroom? Toedeloe! (2)

Zonnestroom mag dan wel volstrekt gratis zijn, maar mijn boekhouder, een zekere heer Scrooge jr., denkt daar heel anders over. Scrooge jr. zegt: kijk eens naar de productie van je zonnestroomsysteem en het geld dat je daarin hebt geïnvesteerd. Deel ze op elkaar en je krijgt een omslag per geproduceerde kilowattuur. Als die omslag gelijk is aan de prijs die je voor een kilowattuur betaalt bij de energieleverancier, dan heb je het break even punt bereikt, oftewel het omslagpunt. Vanaf dat moment wordt elke kilowattuur die je betrekt van je zonnepanelen boekhoudkundig goedkoper dan de kilowattuurprijs bij de leverancier. De kilowatuurprijs van je zonnepanelen wordt boekhoudkundig gezien nooit nul, maar gaat na lange tijd op een gegeven moment de nul naderen (een asymptoot). Met andere woorden: sorry Floris, jouw zonnestroom is never nooit gratis.

En daar moet ik het mee doen. Dankjewel, Scrooge jr. Zonnestroom is als zodanig zo gratis als wat, maar boekhoudkundig gezien blijft zonnestroom altijd geld kosten. Het is overigens een leuk gegeven dat je op een gegeven moment een break even moment hebt. Dát is het moment dat je systeem zich heeft ’terugverdiend’. Je investering is gecompenseerd door niet-betaalde en niet-bestaande rekeningen aan de energieleverancier. Maar dat wil helemaal niet zeggen dat daarna elk kilowattuurtje zonnestroom boekhoudkundig gratis is. Helaas, there’s no such thing as a free lunch!

(plaatje afkomstig van Wikipedia)

Terugverdiend = gratis stroom? Toedeloe! (1)

Iemand op YouTube liet trots zijn aardige setje zonnepaneeltjes zien en beweerde met droge ogen dat de terugverdientijd 7 jaar was en dat daarna alle stroom uit z’n zonnepaneeltjes gratis zou zijn.

Gratis stroom? Te mooi om waar te zijn? Maar toch: het leuke is dat ALLE stroom die wordt opgewekt door zonnepaneeltjes van meet af aan gratis is. Immers, de stroom komt als straling van veraf, een kernfusiereactor die op 150 miljoen kilometer afstand om ons heen draait en die we ‘zon’ noemen. Betaal jij voor zonlicht? Ik niet. Omdat ik niets betaal voor zonlicht, betaal ik ook niets voor elke kilowattuur die van mijn zonnepanelen komt.

Maar wat dan wel? Zonnepanelen zijn een investering in een productiemiddel. Dat productiemiddel produceert iets waar ik anders voor moet betalen: stroom. Stroom van het energiebedrijf is kostbaar. Stroom uit mijn zonnepanelen kost niets.

Met andere woorden: ik vergelijk mijn investering met een economisch goed (stroom) dat ik nodig heb en waarvan ik de kosten vermijd omdat ik het zelf opwek. Zoiets als het kweken van je eigen kropje sla, zoals Dick van Elk het ooit uitlegde (geniaal, Dick!). Je kan dus op een bierviltje uitrekenen hoeveel kilowattuur je eigen panelen gratis opwekken om de kosten te compenseren van stroom die je anders van het energiebedrijf zou hebben betrokken. En dat is 7 jaar voor die trotse meneer op YouTube.

Intussen is alle zonnestroom altijd gratis!

Disk van Elk: tweet over kropje sla – zelfopwekking

Afbouw salderingsregeling onzeker

Het wetsvoorstel van de minister van Energie om de salderingsregel te schrappen bevindt zich op dit moment ergens in de berg stukken waar  de  Eerste Kamer zich doorheen moet werken. Nu is het zo dat er een hele club boeren&burgers een pluche zetel zal krijgen in de nieuwe Eerste Kamer. Het is daarom maar de vraag of men het stuk afhamert. Bij de branchevereniging Holland Solar is men er niet gerust op. Een woordvoerder noem het mogelijk sneuvelen van het wetsvoorstel “een drama”. Lekker kort door de bocht! Dan vraag ik mij af: “wat voor drama en voor wie een drama”? Het is een drama dat de salderingsregeling ooit is bedacht in plaats van een bona fide vergoeding voor aan het net teruggeleverde zonnestroom. Het is een opgetuigde fiscale regeling, en daardoor zijn ‘saldeerders’ in de ogen van de minister van Financiën gelijk aan ordinaire belastingontduikers. Nu dankzij Poetin’s oorlog het halve volk storm loopt op de schaarse zonnepanelen wordt ineens het halve volk belastingontduiker! Dus: weg met de regeling, laat het volk maar barsten (en kunnen de bedrijven achter Holland Solar lekker accu’s verkopen). Als je het zo portretteert, dan pikken de boeren&burgers het niet!

bericht op Solar Magzine: Het Dilemma | Afbouw salderingsregeling zonnepanelen van de baan door monsterzege BBB?

Het zal wel aan de knip liggen

Gisteren kreeg ik onverwachts bericht van mijn energieleverancier dat ze gingen morrelen aan mijn termijnbedrag. Waarom? Is dat bedrag niet hoog genoeg? Of zit er een foutje in hun software? Ik begrijp er niets van. Zoveel meer gas heb ik afgelopen winter niet verbruikt. Ja, het heeft gevroren, er is geschaatst op natuurijs. Ja, de thermostaat van de cv stond een tikje lager. Wel is het zo dat de zonnepaneeltjes afgelopen jaar 20% meer hebben geproduceerd dan in een gemiddeld jaar. Daar kon ik niets aan doen. Vergeet ook de zonneboiler niet: die draaide overuren.  En met de ledlampjes werd zuinig omgesprongen. Maar dan ineens zo’n bedrag?

Langjarig stabiel overheidsbeleid (brood)nodig!

Langjarig stabiel overheidsbeleid is nodig! Dat is zo’n beetje het advies dat ik in verschillende kranten las met betrekking tot …… kernenergie. Als er iets niet bestaat dan is dat langjarig stabiel overheidsbeleid. Wat er wel is: hapsnap-, wipkip-, welles-nietes-, van-de-hak-op-de-tak,- jij-een-beetje-ik-een-beetje-, heggesteggel- kiezersbedrog- en opportunismebeleid. Zo’n beetje met alles. De enige projecten die ik me kan herinneren waarin enigszins vele jaren stug is doorgewerkt zijn de Deltawerken en het ophogen van de dijken langs de grote rivieren.

En nu zou ineens een langjarig stabiel beleid moeten worden gevoerd door de Staat der Nederlanden om snel twee kerncentrales neer te plempen bij Borssele. Dat is nogal wat! De hele energiesector is geprivatiseerd op initiatief van dezelfde politieke partijen die nu ineens een staatsbedrijf willen neerzetten! Het gaat om drie verschillende zaken: A: oprichten van een staatsenergiebedrijf, B: bouwen binnen de begrote projectkosten en projecttijd van twee nieuwe, grote kerncentrales, C: het 80 jaar lang exploiteren van die  centrales om uit de kosten te komen.

Neem het op te richten staatsbedrijf. Moet dat bedrijf concurreren met de private boys? Gaat het goed met andere ‘stabiele’ staatsbedrijven in de kernenergiesector? Neem het glanzende paradepaardje en grote voorbeeld EDF (Electricité de France). Overgenomen door de staat omdat er 60 miljard euro schuld is waar men geen raad mee weet. De winst van het bedrijf in 2022 was min 17.900 miljoen euro (19,7 miljard in het rood). De Franse belastingbetaler mag ervoor opdraaien. Vive l’EDF!

Een paar lachwekkende argumenten van de ondersteunende politieke partijen (CDA en VVD).

  • Kosten kunnen zo beter onder controle worden gehouden. Noem ook maar één groot project in ons land waar de kosten niet uit de klauw zijn gelopen (Zuidas overkluizing, Afsluitdijk, HSL, Deltawerken, Noord-Zuid metro Amsterdam, diverse tunnels en wegen, sluis in IJmuiden, renovatie van het Binnenhof).
  • Er kan snel gebouwd worden. Noem ook maar één groot project in ons land dat binnen de plantermijn is opgeleverd. Vergis je niet: er is  bijvoorbeeld infrastructuur nodig, want wat moet Zeeland in hemelsnaam doen met elektriciteit uit twee kerncentrales? Dat betekent bijvoorbeeld een paar hoogspanningslijntjes erbij. Plus ten minste een lijntje extra naar Vlaanderen.
  • Minder kans op vertragingen vanwege betere regie. Is dit wel eens aangetoond?
  • Overheidsparticipatie  zorgt ervoor dat alle deelnemende partijen gebaat zijn met minimale doorstroomtijden en snel oppakken van knelpunten. Als de Staat 51% van de aandelen heeft is er geen sprake van overheidsparticipatie, maar van overheidsmeerderheidsbelang. Werknemers zijn dus ambtenaren. Pakken ambtenaren snel knelpunten op? Is dat ooit aangetoond (aardbevingen Groningen, Toeslagenaffaire, Belastingdienst)?
  • Elektriciteit wordt op termijn goedkoper voor huishoudens. Het argument “Too cheap to meter” is al zo oud als kernenergie. Bizar.
  • Het Rijk moet verantwoordelijk zijn voor bouw én exploitatie. Dit is een instinkertje. Die exploitatie gaat namelijk 80 jaar duren. Even vooruit en achterom kijken. We gaan 20 jaar met stabiel Rijksbeleid bouwen en dan 80 jaar lang met stabiel Rijksbeleid exploiteren. Dat is dus 100 jaar.  Honderd jaar geleden leefden we in 1923. Hoe stabiel is de wereld (en het Rijksbeleid) in die 100 jaar geweest? “Gaat u maar rustig slapen!” (Hendrik Colijn, 5 kabinetten minister-president tussen 1925 en 1939).

Conclusie: Snel denkende jongens in het CDA en VVD die het wel even gaan maken! Ruim baan voor grote (atoom)bedrijven met de Staat der Nederlanden als paraplu, gouvernante én strobaal voor als het fout gaat. Typisch CDA en VVD. Hoe toveren ze dit soort zaken toch uit hun hoed. Bedenk: stroom uit eigen zonnepanelen is anno 2023 veel en veel voordeliger en schoner dan atoomstroom ooit kan worden, en dat blijft gewoon zo. Die kerncentrales hebben we helemaal niet nodig. Enne, waar komt de kernbrandstof vandaan? Wie gaat over die brandstof ? Waar gaat het zwaar radioactieve afval naartoe? Een wie betaalt de verzekeringspremie? En wie ruimt de rommel op als het mis gaat?

naar aanleiding van:

5.700 zonnepanelen voor Oekraïne

De Europese Commissie doneert 5.700 zonnepanelen aan Oekraïne, aldus de Commissievoorzitter, mevrouw von der Leyen. De panelen (elk 350Wp) zullen worden gepaatst op daken van ziekenhuizen, scholen, brandweerkazernes e.d. om in een stabiele stroomvoorziening te voorzien, ook al proberen de Russen de complete energie-infrastructuur plat te gooien. De Oekraïnse minister voor Energie, German Galushchenko, zei het volgende “It is especially important today to expand the capacity for autonomous power supply of facilities that are vital for the country’s functioning.” Hoe meer zonnepanelen er worden gedoneerd, des te beter. Слава Україні!

lees: persbericht Europese Commissie 3 maart j.l.