Januari zit er weer op
… en dus komen er getalletjes los. De warmtepomp heeft afgelopen maand exact evenveel stroom geconsumeerd als in januari vorig jaar, namelijk 791 kWh. Het jaarverbruik in 2024 van de warmtepomp was 3.700 kWh afgerond. Dat is dus inclusief warm (douche, bad)water. Teruggerekend in energieinhoud naar m3 gas is dat 380 m3. Dat dat zo’n laag getal is, komt door de COP, en die bedroeg 3,56 over het hele jaar. Dus: 380 x 3,56 = ca 1.350 m3 gas dat ik verstookt zou hebben als de cv ketel er nog was. Dat klopt aardig met de verbruiksgetallen in de jaren voordat de warmtepomp er stond.
Met andere woorden: ik ben best tevreden, zeker omdat het verbruik van de warmtepomp in januari voor ca 10% werd gedekt door mijn zonnepanelen. De stroom van de zonnepanelen ging hups, meedogenloos de warmtepomp in. In februari is er veel meer zonnestroom beschikbaar die de warmtepomp in kan, en wordt de situatie er dus beter op. We gaan optimistisch de komende maand in!
Een ijskoude dakkapel en geen Chinees te zien!
Er stond vanochtend een snerpend oostenwindje, een paar graadjes onder het vriespunt. Gevoelsmatig bitterkoud. De warmtepomp stond rustig te draaien, aanvoertemperatuur 33 graden, zonnetje op de gevel, prima toch? Jawel, op de begane grond en de eerste verdieping. Maar op zolder? Aan de naar het oosten toegekeerde kant knetterkoud. Aan de naar het westen gekeerde kant redelijk. Wat wil het geval: Aan de westkant (tuinkant) is er een dakkapel, maar die is zwaar geïsoleerd. Er zit HR++ glas in de kozijnen. Aan de oostkant niet. Dat is de straatkant en dan moet je vergunning aanvragen bij de gemeente. En die weigerde vergunning omdat ik zo vermetel was geweest om voor te stellen meteen het verrotte kozijn te vervangen door kunststof. Dat was de ambtenaar in het verkeerde keelgat geschoten. “PLASTIC”, meneertje, dat KAN toch niet in een Beschermd Stadsgezicht! Waar moet dat heen als iedereen PLASTIC in zijn huis gaat laten plaatsen. De Chinese toeristen blijven weg!
Die zat. Ambtenaren hebben altijd gelijk. Geen HR++ glas dus, en wachten op de Chinese toeristen. Dat is alweer 5 jaar geleden. Intussen is de hele wijk een Potemkindorp veranderd, maar dat deert de ambtenaar niet. En mijn woning is van het gas af. Geen kolenkachel, dat mag weer wél. Ik weet niet of dat cultuurhistorisch wel zo verantwoord is, meneer de ambtenaar. En nog steeds geen Chinese toerist gezien die bewonderend naar mijn dakkapel wijst terwijl hij selfies maakt.
Gasprijs 10% hoger in twee dagen (2)
De gas-futures blijven opmerkelijk wisselend. “Volatiel” is een woord dat bij me opkomt. Vanochtend zag ik op de Dutch TTFF Natural Gas Futures website een behoorlijk volume gas voorbij komen, levering februari 2026, voor €38,10 per megawatt. Dat is heel veel, bijna het dubbele van een maand geleden, en 10% meer dan een paar dagen geleden.
Dit wijst op een opwaartse trend in gasprijzen die uiteindelijk bij de consument zal belanden in de vorm van een hogere basisprijs voor gas. En daaroverheen komt de hele bups van afleverkosten, heffingen, superheffinkjes en btw. Prettig als stimulus om mensen aan te zetten om te verduurzamen, minder gas te gebruiken of van het gas af te gaan, geen pretje voor consumenten die geen kant op kunnen. Je kan de thermostaat niet nóg een tandje lager zetten.
Ik ben bang dat gas gemakkelijk als economisch wapen kan worden ingezet. De achilleshiel van de Europese en nationale energiesituatie is dat we té veel gas betrekken vandezelfde leverancier: LNG uit de Verenigde Staten. Dat leek zo stabiel, maar datr is uiterst betrekkelijk geworden. Gevolg: volatiliteit, onrust.
De helft van het ingevoerde gas gaat op aan ruimteverwarming. Dat weten we al heel lang. Het zou de overheid sieren om kordaat vaart te maken met verduurzaming van het woningbestand. Er gebeurt wel wat, maar ik heb steeds het gevoel van lange-tanden- en boer-met-kiespijnbeleid. Zo loopt bijvoorbeeld de warmtetransitie ongelooflijk traag. Dat moet echt stukken sneller, anders zitten we straks met straten met om en om huizen met comfortabele warmtepompen en huizen waarvan de bewoners met dekentjes op de bank zitten te kleumen bij een petroleumkacheltje.
Er zit weer muziek in!
Zo’n dag als vandaag, daar lust ik pap van. Niet alleen ik, maar ook mijn stroomslobberaar-warmtepomp die zonnepap nog lekkerder vindt dan ikzelf. Rond het middaguur piekte de vraag van de warmtepomp doordat elke dag op dat moment de voorraad heet tapwater wordt bijverwarmd. Desondanks is er vandaag toch nog stroom teruggeleverd aan het net. De productie van de zonnepanelen is op zo’n teruglevermoment hoger dan de vraag van de warmtepomp.
Energieopwek.nl meldde rond 1 uur vanmiddag een piek in de zonnestroomopbrengst in Nederland van 6,5 GW. Mijn systeem droeg daar een piepklein steentje aan bij. Het overgrote deel van de opgewekte zonnestroom werd achter de meter geconsumeerd.
kijk op energieopwek.nl
Gasprijs 10% hoger in twee dagen (1)
Lagen de gasprijzen eergisteren op de spotmarkt nog rond 30 euro per megawattuur (te leveren in maart), vandaag ineens op bijna 34 euro poer megawattuur (te leveren in februari). Zo’n stijging van een vette 10% in zo’n korte tijd is abnormaal in energieland en komt alleen voor in tijden van crisis. Ik heb het vermoeden dat de ogen van alle handelaren en overheden gericht zijn op Iran en wat daar gebeurt. Energiestromen zijn zeer gevoelig voor politiek tumult in het Midden-Oosten. Niemand zal een traan laten als de ayatollah’s verdwijnen, maar wel graag met zo weinig mogelijk schade aan de handel.
In slaap gesust met kwakkelend kabinet
De gasprijzen op de Dutch-TTF spot-termijnmarkt hadden vanochtend een uptick naar ruim 30 euro per megawatt, te leveren in maart 2026. Dat is even 10% hoger dan gisteren. De gasprijs daalde de afgelopen maanden in een rustig tempo, maar dan opeens dit!
Het doet me denken aan de aanmatigende uitspraken van de president van de Verenigde Staten over eventuele annexatie van Groenland. Stel dat hij zijn krijgsmacht op Groenland afstuurt. De Denen pruttelen wat, schieten voor de zekerheid wat raketten af, en vertrekken, terug naar Jutland. Onze eigen regering zegt een paar verontwaardigde woorden maar doet verder niets. Groenlanders? We kijken weg.
Wat dan? Moet Europa het Amerikaanse gas gaan boycotten? Reken maar dat, als gas als wapen kan worden ingezet, de gasprijzen omhoog zullen schieten. Zijn wij daarop voorbereid? Zijn er maatregelen getroffen om gasverbruik sterk te reduceren, dan wel te vervangen door alternatieve energiebronnen? We hebben een minister voor Klimaat en Groene Groei die vooral bekend is om het afremmen van hernieuwbare energie (‘doel halen we niet, maar blijft staan’). Een papieren neus. Van enige visie geen sprake. En dat al twee jaar lang. Burgers hebben hogere energierekeningen geaccepteerd en stoken lustig de winter door. Who cares?
Een winters PVT-effect
Er viel in de nacht veel sneeuw en daarna begon het zonnetje lekker te schijnen. Maar…. er bleef maar ijs liggen op zes van de acht zonnepanelen. Ik kon hierdoor een plaatje schieten dat perfect weergeeft hoe PVT zich gedraagt in de winter. Het leuke is dat het vergelijkingsmateriaal voor het oprapen ligt: de zonnepanelen bij beide buren. En ik heb eigen vergelijkingsmateriaal: de twee PV panelen aan de linkerkant van mijn systeem. Daar liggen geen PVT warmtewisselaars onder, onder de overige zes panelen wel.
Wat is er natuurkundig aan de hand: mijn warmtepomp stuurt ijskoude warmtewisselaar-vloeistof in de warmtewisselaars. Op hun beurt koelen de warmtewisselaars de panelen die erop liggen (of omgekeerd: de panelen staan warmte af aan de warmtewisselaars). Die PV panelen blijven dus ijskoud, en wel onder het vriespunt. Het lijkt het vriesvakje wel van een ouderwetse koelkast.
Het is natuurlijk wel zo dat met ijs beklede zonnepanelen geen of nauwelijks stroom opwekken. Ik moest het onder deze omstandigheden doen met een kwart van de stroomopbrengst, vergeleken met buurman. Een klein naadeel voor PVT. Voor de warmteafgifte maakt het verder verrassend weinig uit.
Sneeuw en PVT panelen
Het is aardig om te zien hoe mijn PVT panelen zich gedragen met sneeuw. Vanochtend schoot ik dit plaatje. Het heeft vannacht en vanochtend gesneeuwd, en nu klaart het op. Buurman’s zonnepanelen (gele pijltjes) zijn al zo goed als sneeuwvrij. Op mijn dak ligt sneeuw nog muurvast op de 6 zonnepanelen waaronder zich PVT warmtewisselaars bevinden (rode pijltjes). De sneeuw op de twee zonnepanelen op ‘mijn’ dak waaronder geen warmtewisselaars zitten, begint te smelten.
Even op de display van de warmtepomp gekeken: warmtewisselaar-vloeistof wordt door de warmtepomp met een temperatuur van -10 oC naar de warmtewisselaars gestuur den komt met -7 oC terug. Uit dat verschil haalt de warmtepomp de warmte voor mijn woning. Hij verbruikt op dit moment 2 kW, dus er wordt écht hard gewerkt, daar boven. Gekoelde zonnepanelen, de schoonheid van een PVT systeem.
Moeder Der Grafieken
De essentie van heel het jaar 2025 loggen in één plaatje samengevat: de maandopbrengsten van al mijn zonnepanelen (oranje) uitgezet tegen de behoefte van mijn warmtepomp (blauw). Voor de liefhebbers: de schaal is voor beide grafieken dezelfde: kilowattturen op de y as en maandnummers op de x-as.
In de late lente, zomer en vroege herfst leveren de PV panelen meer op dan wat de warmtepomp verbruikt. In het overige deel van het jaar ligt de situatie andersom. Een bekend gegeven, de z.g. “grafiek van Martien Visser”
De punten waar beide krommen elkaar kruisen is belangrijk. Deze punten vallen in maart en oktober. Dit betekent dat ik in de maanden november-december-januari-februari vieze stroom van de energieleverancier moet kopen om mijn warmtepomp draaiende te houden. Dat kan beter, en wel om twee redenen. Allereerst omdat de PV installatie lekker veel stroom produceert, en in de tweede plaats omdat in 2027 de saldering gaat vervallen terwijl voor teruggeleverde stroom bijna niets netto wordt vergoed. Ik moet dus meer gaan verbruiken. Prachtig, dat gaan we doen met een dikke thuisbatterij. Daarmee hoop ik de kruispunten in de grafiek te gaan opschuiven in de voor mij gunstige richting. Vandaar dat ik dit plaatje de “Moeder Der Grafieken” noem!
Oudejaarsdagplezier
Het is Oudejaarsdag, de zon schijnt, er wordt op dit moment zonnestroom opgewekt die linea recta mijn warmtepomp in gaat. Op de drie-fasen slimme meter zie ik het volgende: L1 verbruik: 0W; L2 verbruik 0W, L3 verbruik 159W, L1 teruglevering 584W, L2 teruglevering 949W, L3 teruglevering 0W. Even optellen en aftrekken: netto 1.374W teruglevering. En dat terwijl de warmtepomp staat te pruttelen op 850W verbruik (op L3). Dat is een enorme prestatie, en dat op Oudejaarsdag. Oliebollen! Accu bestellen, en wel een flinke!
Sponsors
