Thuisbatterij is weer aan het werk

Dat wil zeggen: de ledjes knipperen weer. Ze hebben maandenlang onafgebroken gebrand. Deze ledjes geven de laadtoestand van de thuisbatterij aan. Niet branden = leeg, knipperen = laden-lossen, voluit branden = vol. Zo simpel is dat. Handige interface om in één oogopslag te zien hoe de boel er bijstaat. De boel was dus vol, vol, vol. Voor het eerst sinds mensenheugenis zag ik vanochtend ledjes knipperen. Er komt meer werk aan in de komende maand. Hét moment wordt de datum van het najaars-X-moment: het moment dat huishouden en warmtepomp meer verbruiken dan de zonnepanelen-batterij combinatie kan leveren. Die datum zie ik uiteraard het liefst zo ver mogelijk weg in de aanstormende overgang naar de herfst.

Weinig animo. Waarom?

Volgens Solar Storage Magazine staan consumenten niet te trappelen om hun thuisbatterij te registreren. Mijn vraag is: waarom zou een consument moeite doen om zijn thuisbatterij te registreren?

• Men is niet bekend met registratieplicht. Als er nou een grote, lastige sticker op je thuisbatterij zat met daarop luid en duidelijk uitleg over registratie, zou dat helpen?
• Voor welke thuisbatterij geldt wel, en voor welke thuisbatterij geldt geen registratieverplichting? Als ik een noodstroomvoorziening koop met daarin een stopcontact, moet ik dat registreren? En een stekker-thuisbatterij met stopcontact voor noodsituaties? Geen idee!
• Gedoe. Je moet naar een website zoeken en dan allerlei zaken invullen. Poeh!
• Verdachte website. Men moet registreren bij energieleveren.nl, dus niet bij de eigen netbeheerder, maar op een website met onduidelijke eigenaar waaraan je essentiële gegevens doorgeeft zonder enige garantie van beveiliging. Op wiens servers staat deze website? Wie heeft toegang tot mijn gegevens? Mij niet gezien! Cowboys!
• De website energieleveren.nl heeft een homepage met daarop een opsomming van alle voordelen van registratie – voordelen voor de netbeheerder, niet voor de klant!
• Weerstand: de klant koopt een paar dure plug-in batterijen en aan wie geeft de netbeheerder de gegevens door?
• Asymmetrie: als de netbeheerder niet eens door netcongestie in staat is jouw aansluiting te verzwaren, moet je dan toch braaf melden dat je een batterij hebt gekocht?
• Hakjes in het zand: gebrek aan vertrouwen in de overheid projecteren op de netbeheerder.
• Ongewenste controle achter de meter. Met registratie van een thuisbatterij schep je een nieuw precedent. Straks ook andere verbruikers verplicht registreren: je omvormer, warmtepomp, je e-fiets, elektrische auto, boiler en je tropische aquarium?
• Geen enkel voordeeltje voor de klant. Wat koop je voor dat geneuzel met de netbeheerder. Je moet allerlei dingen doen waar je niks voor terug krijgt, niet eens een schouderklopje, alleen maar meer controle en betutteling
• Handhaving en sancties. Zijn er niet.
• Luiheid. Geen puf. Een thuisbatterij is zó verschrikkelijk saai, die vergeet je gewoon.

Kortom, een aantal zaken kunnen stukken beter. Ik zou zeggen: om te beginnen duidelijkheid over de win-winsituatie van registreren, plus een enorme sticker op alle thuisbatterijen die oproept tot registreren, een waarborg van strenge beveiliging en waar de gegevens zijn opgeslagen, plus een presentje na afloop – een powerbankje die oplaadt op zonnestroom wellicht?

Solar Storage Magazine: Registratie thuisbatterijen moet naar 100 procent, maar hoe?

Batterij-gehakketak

De slimme meter in mijn woning meet al een hele week geen afname, alleen terugleveren. Dat komt door de enorme bufferfunctie van de thuisbatterij. Ik heb dat schematisch proberen samen te vatten in bijgaand plaatje, genaamd ‘batterij-gehakketak’ want de verbruikscurve verloopt ruwweg als een omgekeerde zaagtandfunctie. Wat u ziet is de verbruiksgrafiek zoals waargenomen door de slimme meter: terugleveren – nul – terugleveren – nul, en zo voort. Hoe zit dat?

Achter de meter bevinden zich verbruikers (warmtepomp, inductiekookplaat, koelkast, tosti-ijzer, wasautomaat om er een paar te noemen) en producenten (zonnepanelen, ZO-NW opstelling).

’s Nachts worden verbruikers van stroom voorzien door de thuisbatterij. Door de slimme meter loopt geen stroom en die geeft daarom de hele tijd ‘nul’ aan. In de ochtend begint de zon te schijnen, de producent gaat aan het werk en verlicht de arbeid van de batterij. Voor de slimme meter is weer niets te doen en geeft hij ‘nul’ aan. Al gauw produceren de zonnepanelen meer dan dat verbruikers nodig hebben. Op dat moment begint de batterij met laden. De meter staat er sullig bij te kijken: ‘nul’. Op het moment gemarkeerd met het sterretje is de batterij 100% vol. Nu begint een periode van terugleveren. De stroom door de slimme meter neemt ineens heel snel toe omdat de productie van de zonnepanelen op dat moment al hoog is. De meter begint lekker te lopen, jawel: terugleveren.

Op een gegeven moment, laat in de middag, daalt de productie van de zonnepanelen langzaam maar zeker tot onder de vraag van verbruikers. De thuisbatterij springt bij. En u begrijpt: de meter neemt geen activiteit waar en blijft keurig nul aangeven. In de avond en de nacht levert de thuisbatterij alle benodigde stroom voor de verbruikers en heeft de slimme meter alweer het nakijken.

Het is een buitengewoon aardig spelletje om te zien. Op een bewolkte dag (dag 4) wordt er gewoon minder teruggeleverd dan op zonnige dagen. De batterij heeft capaciteit genoeg.

Moraal van het verhaal: Een thuisbatterij is een lust voor het oog, mits goed gedimensioneerd rondom verbruikers en producenten. Dat zit wel goed, straks als er geen saldering meer is. En het terugleveren wordt dan afgeknot door een elektrische auto te laden. Gratis rijden op de eigen stroom!

Nu is het zo dat dit het april-plaatje is en niet het decemberplaatje of het januariplaatje. Dan is de productie laag, de batterij voortdurend leeg en het verbruik hoog. Daar past dan weer een dynamisch stroomcontract bij, enfin dat zien we wel. We blijven monitoren, want: meten = weten.

Batterijenweer

Iedereen die zonnepanelen heeft, een warmtepomp en een thuisbatterij, profiteert deze week van wel heel gunstige weersomstandigheden. Overdag is het koel, maar de zon schijnt al lekker en er wordt veel zonnestroom geproduceerd. De thuisbatterij kan lekker opladen. In de nacht koelt het een stuk af en gaat de warmtepomp aan het werk. Hij betrekt zijn stroom uit de batterij. Tegen de ochtend is de batterij bijna leeg, maar dan gaat de zon op en hups, de zonnepanelen gaan weer produceren. Het spelletje herhaalt zich, al een week lang, en het duurt even voort. Vorige week: thuisbatterijweek. Komende week: thuisbatterijweek. April-thuisbatterijmaand!

Zorgeloos voorjaar

Al 10 dagen is de enige teller op mijn elektriciteitsmeter die oploopt de terugleverstand. Dat betekent dat het trio: zonnepanelen – thuisbatterij – warmtepomp keurig met elkaar samenwerkt. Het weer helpt natuurlijk mee met een heerlijk zonnetje overdag en niet al te koude nachten. Maken we een tabelletje over hoe het er in de eerste twee weken van april vorig jaar en dit jaar aan toeging. Vorig jaar was er nog geen thuisbatterij. Let op: april 2025 was extreem zonnig en warm, dit jaar heel gemiddeld. Getallen in kWh.

1 t/m 13 april	warmtepomp verbruik	afname hoog	afname laag	teruggeleverd
2025	273	20	67	325
2026	353	4	14	102

Ondanks dat de warmtepomp dit jaar een stuk harder moest werken dan vorig jaar is de afname van het net gezakt van 87 kWh in 2025 naar 18 kWh dit jaar. Met die 18 kWh heb ik én de hele woning de afgelopen 13 dagen verwarmd én alle verbruikers in huis (heet water, verlichting, voedselbereiding, wasautomaat, koelkast, enz) van stroom voorzien. Er wordt dus ongelooflijk veel stroomverbruik achter de meter gehouden (bv bijna de 353 kWh van de warmtepomp). Toch is er dit jaar nog verbazingwekkend veel teruggeleverd. Moet ik me daar zorgen over maken. Nee, dat is reserve, bijvoorbeeld voor een elektrische auto!

twee streepjes vlak en de wasmachine draait

De display op de thuisbatterij is nogal minimalistisch uitgevoerd: drie witte leds die als streepjes in een soort Morse-code ieder 1/3 van de activiteit aangeven. Continu branden = geladen, knipperen = laden of ontladen. Daar moet ik het mee doen. De app op mijn telefoon daarentegen staat vol met toeters en bellen maar daarvoor moet je eerst je telefoon zien te vinden, opstarten de app opzoeken en daarna uitvinden wat de thuisbatterij precies uitvreet. Nogal wat handelingen en data-overkill. Tjonge, wat ben ik eigenlijk een lui iemand, loop niet de hele dag op mijn telefoon te kijken. Maar goed, even naar de streepjes-display kijken en dan heb ik genoeg informatie voor het moment. ’s Avonds check ik de metertjes.

In deze tijd van het jaar draait de (grootste verbruiker:) warmtepomp voornamelijk ’s nachts. Overdag schijnt de zon en laadt de thuisbatterij op. Perfect. Netto blijft er genoeg zonnestroom over om de wasautomaat te laten draaien, paaskoffie te zetten en de thuisbatterij op te laden. De slimme meter in de meterkast meet zolang de zon schijnt en er stroom in de thuisbatterij zit NUL verbruik en dat is precies de bedoeling. Voor een energie-freak is dit de mooiste tijd van het jaar!

Piekeren over een thuisbatterij

Langzaam maar zeker komt het ravijn eraan van het aflopen van salderen. Geen salderen is straks erg ongunstig voor mensen zoals ik die een stroomslurpende warmtepomp hebben met daarnaast een robuuste hoeveelheid hoogproductieve zonnepanelen. Stroom weggeven aan een hebzuchtige energieleverancier zonder dat daar enige prestatie tegenover staat, gaat mij te ver. Uit zetten van omvormers op een zonnige dag stuit mijn duurzame geitenwollensokken-ziel tegen de borst. ‘Afvonken’ van overtollige zonnestroom met een airco is goedkoop, onnodig  en onduurzaam. De woning is zo goed geïsoleerd dat het dagen duurt voordat het binnen echt heet begint te worden. Het probleem is meer om ná een hittegolf de opgehoopte warmte weer het huis uit te krijgen. Daar past een airco goed bij. Of een paar daagjes  stevig ventileren met de tuindeuren wijd open.

Wat nu? Afgelopen week liet ik twee firma’s voorrekenen wat een thuisbatterij op dit moment kost, inclusief installatie. Dat viel mij eigenlijk best mee want vorig jaar waren thuisbatterijen stukken duurder. Firma A keek naar het netto zomerverbruik (ca 5 kWh per dag) en raadde een 10 kWh thuisbatterij aan. Firma B keek naar de omvang van mijn PV systeem (ca 7 kW) en kwam uit op een thuisbatterij met een capaciteit van 16 kWh zodat ik met een dynamisch contract met mijn energieleverancier lekker in stroom kan gaan handelen en intussen de btw op de accu claimen (Tibber, Frank, dat soort snelle jongens). Beide opties zijn best aantrekkelijk mits er helemaal geen saldering is. Ik heb dus ruim een jaar de tijd om een beslissing te nemen: wel of geen thuisbatterij, welke capaciteit en welke leverancier. Worden het de snelle jongens? Wie weet. We piekeren voort.

Tien tips voor thuisbatterijen

Ik zit al een tijdje te broeien over de aanschaf van een thuisbatterij. Welke fabrikant, welk vermogen, welke capaciteit, wel of niet een dynamisch contract. en ga zo maar door. Slapeloze nachten! Gelukkig hebben Holland Solar en Energy Storage NL een lijstje gepubliceerd: 10 tips voor het aanschaffen van een thuisbatterij:

1. Bedenk waarvoor je de thuisbatterij wilt gebruiken: bepaal je energieverbruik en het doel: zelfconsumptie van zonnestroom verhogen, back-upvoorziening voor stroomstoringen, of handelen op energiemarkten.
2. Kies het juiste batterijtype: vergelijk verschillende types zoals lithium-ion (nmc), lithium-ijzerfosfaat (lfp), loodzuur en nikkel-ijzer op levensduur, veiligheid, onderhoud, prijs en milieuvriendelijkheid.
3. Vergelijk de kosten per kilowattuur: de investering ligt vaak tussen 500 en 1.000 euro per kilowattuur opslag. Let op het verschil tussen vermogen (kilowatt) en capaciteit (kilowattuur).
4. Staar je niet blind op korte terugverdientijden: de businesscase voor alleen eigen gebruik is vaak nog onrendabel. Handel op energiemarkten kan helpen, maar wordt steeds concurrerender.
5. Controleer de garantievoorwaarden en onderhoudscontracten: let op het aantal cycli, de gegarandeerde capaciteit en of de installateur een merkspecifieke training heeft gevolgd.
6. Zorg voor optimale integratie met zonnepanelen en omvormer: je hebt minimaal een hybride omvormer nodig. Een goede installateur kan alles juist integreren.
7. Overweeg een sim energiebeheersysteem: een energiemanagementsysteem (hems) kan je batterij automatisch aansturen op basis van energieprijzen, waardoor je het rendement verhoogt.
8. Controleer de geschiktheid van je meterkast en bekabeling: ook plug-and-play thuisbatterijen via het stopcontact moeten veilig worden aangesloten door een erkende installateur.
9. Besteed extra aandacht aan veiligheid en installatie: goede ventilatie, afstand tot waterleidingen en juiste bekabeling zijn cruciaal. Ook geluidsproductie kan een rol spelen.

Dat betekent nog meer piekeren en rekenen…..

bron: Solar Magazine: Zonneflits 33-2025

Thuisbatterijchaos

Het was vanavond weer leuk raak op de AVROTROS-Radar consumentenshow. De vloer werd aangeveegd met de thuisbatterij. Wat ik het meest hoorde was “terugverdienen, ho maar” en “lekker geld verdienen met handel op de onbalansmarkt”. Dat laatste is interessant, want ik ken mensen die inderdaad behoorlijk geld verdienen met een thuisbatterij en dynamische tarieven en handel op de onbalansmarkt. Maar dit zijn de echt slimme jongens, techneuten die de details van hun apparatuur en de finesses van de onbalansmarkt drommels goed kennen. Dit zijn vaklui, vergelijkbaar met day traders op de aandelenbeurzen. Veelal hebben ze geen zonnepanelen, of een paar gewoon voor het afdekken van het thuisverbruik. Ze doen het niet voor het klimaat maar gaan gewoon voor de poen. Leuke bijverdienste, belastingvrij.

Een mooie opmerking van een deskundige was: als iedere particulier met een thuisbatterij gaat handelen op de onbalansmarkt is er straks te weinig onbalans om mee te handelen. Dan treedt uiteraard de wet van vraag en aanbod in werking en kunnen nieuwkomers hun terugverdientijd op hun buik schrijven.

Met andere woorden: voorlopig zijn thuisbatterijen voor hobbyisten, liefhebbers en mensen die zoveel mogelijk eigen zonnestroom achter de meter willen houden. Verder is het naar mijn idee allemaal opgeblazen lucht om de gekelderde verkopen van zonnepanelen wat te compenseren. Je moet toch je boterham verdienen, nietwaar. En ja hoor: ook hier weer cowboys die domme huisvrouwen en huismannen voor duizenden euro’s oplichten.

Terecht waarschuwde een andere deskundige dat de hele handel in onbalans nu door particulieren wordt gedaan door af te nemen of te leveren op het laagspanningsnet, terwijl onbalans juist voorkomt op het middenspanningsnet. Aan dat  free-for-all handelen door particulieren op de onbalansmarkt zal dus gauw aan banden moeten worden gelegd, anders stort het net nog een keertje in: lampjes uit!

AVROTROS-Radar: Terugverdientijd thuisbatterij te positief voorgesteld (en de prestaties soms ook) – uitzending 16 december 2024

Uit zetten vind ik niet echt slim

Dan maar je omvormer uit zetten vanwege netcongestie? Niet al te best voor zowel jouw omvormer als voor de teruglevering. Als ik naar mijn eigen situatie kijk: alle apparaten en sluipverbruik bij elkaar opgeteld verbruiken ca 8 kWh per dag, in de winter wat meer dan in de zomer (met name verlichting en de pomp van de vloerverwarming). Die 10 kWh in de zomer is geen gelijkmatig verbruik maar is een basisverbruik van ca 250W (internet, computer, radio&tv, kleine huishoudelijke apparaten, opladen) plus een paar pieken (elektrisch koken, water verwarmen in de close-in boiler. legionella run van de warmtepomp, wasautomaat, etc). Het basisverbruik druk ik weg met mijn zonnepanelen, de pieken worden door dezelfde panelen naar beneden getrokken. Als ik mijn omvormertjes uit zou zetten, dan betrek ik het basisverbruik plus halve pieken uit het net. Verminder ik daarmee netcongestie? Dat is de vraag. Een thuisbatterij zou in dit geval wellicht een beetje helpen. Wanneer zouden netbeheerders met een aanbieding komen?