Batterij-gehakketak
De slimme meter in mijn woning meet al een hele week geen afname, alleen terugleveren. Dat komt door de enorme bufferfunctie van de thuisbatterij. Ik heb dat schematisch proberen samen te vatten in bijgaand plaatje, genaamd ‘batterij-gehakketak’ want de verbruikscurve verloopt ruwweg als een omgekeerde zaagtandfunctie. Wat u ziet is de verbruiksgrafiek zoals waargenomen door de slimme meter: terugleveren – nul – terugleveren – nul, en zo voort. Hoe zit dat?
Achter de meter bevinden zich verbruikers (warmtepomp, inductiekookplaat, koelkast, tosti-ijzer, wasautomaat om er een paar te noemen) en producenten (zonnepanelen, ZO-NW opstelling).
’s Nachts worden verbruikers van stroom voorzien door de thuisbatterij. Door de slimme meter loopt geen stroom en die geeft daarom de hele tijd ‘nul’ aan. In de ochtend begint de zon te schijnen, de producent gaat aan het werk en verlicht de arbeid van de batterij. Voor de slimme meter is weer niets te doen en geeft hij ‘nul’ aan. Al gauw produceren de zonnepanelen meer dan dat verbruikers nodig hebben. Op dat moment begint de batterij met laden. De meter staat er sullig bij te kijken: ‘nul’. Op het moment gemarkeerd met het sterretje is de batterij 100% vol. Nu begint een periode van terugleveren. De stroom door de slimme meter neemt ineens heel snel toe omdat de productie van de zonnepanelen op dat moment al hoog is. De meter begint lekker te lopen, jawel: terugleveren.
Op een gegeven moment, laat in de middag, daalt de productie van de zonnepanelen langzaam maar zeker tot onder de vraag van verbruikers. De thuisbatterij springt bij. En u begrijpt: de meter neemt geen activiteit waar en blijft keurig nul aangeven. In de avond en de nacht levert de thuisbatterij alle benodigde stroom voor de verbruikers en heeft de slimme meter alweer het nakijken.
Het is een buitengewoon aardig spelletje om te zien. Op een bewolkte dag (dag 4) wordt er gewoon minder teruggeleverd dan op zonnige dagen. De batterij heeft capaciteit genoeg.
Moraal van het verhaal: Een thuisbatterij is een lust voor het oog, mits goed gedimensioneerd rondom verbruikers en producenten. Dat zit wel goed, straks als er geen saldering meer is. En het terugleveren wordt dan afgeknot door een elektrische auto te laden. Gratis rijden op de eigen stroom!
Nu is het zo dat dit het april-plaatje is en niet het decemberplaatje of het januariplaatje. Dan is de productie laag, de batterij voortdurend leeg en het verbruik hoog. Daar past dan weer een dynamisch stroomcontract bij, enfin dat zien we wel. We blijven monitoren, want: meten = weten.
Batterijenweer
Iedereen die zonnepanelen heeft, een warmtepomp en een thuisbatterij, profiteert deze week van wel heel gunstige weersomstandigheden. Overdag is het koel, maar de zon schijnt al lekker en er wordt veel zonnestroom geproduceerd. De thuisbatterij kan lekker opladen. In de nacht koelt het een stuk af en gaat de warmtepomp aan het werk. Hij betrekt zijn stroom uit de batterij. Tegen de ochtend is de batterij bijna leeg, maar dan gaat de zon op en hups, de zonnepanelen gaan weer produceren. Het spelletje herhaalt zich, al een week lang, en het duurt even voort. Vorige week: thuisbatterijweek. Komende week: thuisbatterijweek. April-thuisbatterijmaand!
Zorgeloos voorjaar
Al 10 dagen is de enige teller op mijn elektriciteitsmeter die oploopt de terugleverstand. Dat betekent dat het trio: zonnepanelen – thuisbatterij – warmtepomp keurig met elkaar samenwerkt. Het weer helpt natuurlijk mee met een heerlijk zonnetje overdag en niet al te koude nachten. Maken we een tabelletje over hoe het er in de eerste twee weken van april vorig jaar en dit jaar aan toeging. Vorig jaar was er nog geen thuisbatterij. Let op: april 2025 was extreem zonnig en warm, dit jaar heel gemiddeld. Getallen in kWh.
| 1 t/m 13 april | warmtepomp verbruik | afname hoog | afname laag | teruggeleverd |
| 2025 | 273 | 20 | 67 | 325 |
| 2026 | 353 | 4 | 14 | 102 |
Ondanks dat de warmtepomp dit jaar een stuk harder moest werken dan vorig jaar is de afname van het net gezakt van 87 kWh in 2025 naar 18 kWh dit jaar. Met die 18 kWh heb ik én de hele woning de afgelopen 13 dagen verwarmd én alle verbruikers in huis (heet water, verlichting, voedselbereiding, wasautomaat, koelkast, enz) van stroom voorzien. Er wordt dus ongelooflijk veel stroomverbruik achter de meter gehouden (bv bijna de 353 kWh van de warmtepomp). Toch is er dit jaar nog verbazingwekkend veel teruggeleverd. Moet ik me daar zorgen over maken. Nee, dat is reserve, bijvoorbeeld voor een elektrische auto!
twee streepjes vlak en de wasmachine draait
De display op de thuisbatterij is nogal minimalistisch uitgevoerd: drie witte leds die als streepjes in een soort Morse-code ieder 1/3 van de activiteit aangeven. Continu branden = geladen, knipperen = laden of ontladen. Daar moet ik het mee doen. De app op mijn telefoon daarentegen staat vol met toeters en bellen maar daarvoor moet je eerst je telefoon zien te vinden, opstarten de app opzoeken en daarna uitvinden wat de thuisbatterij precies uitvreet. Nogal wat handelingen en data-overkill. Tjonge, wat ben ik eigenlijk een lui iemand, loop niet de hele dag op mijn telefoon te kijken. Maar goed, even naar de streepjes-display kijken en dan heb ik genoeg informatie voor het moment. ’s Avonds check ik de metertjes.
In deze tijd van het jaar draait de (grootste verbruiker:) warmtepomp voornamelijk ’s nachts. Overdag schijnt de zon en laadt de thuisbatterij op. Perfect. Netto blijft er genoeg zonnestroom over om de wasautomaat te laten draaien, paaskoffie te zetten en de thuisbatterij op te laden. De slimme meter in de meterkast meet zolang de zon schijnt en er stroom in de thuisbatterij zit NUL verbruik en dat is precies de bedoeling. Voor een energie-freak is dit de mooiste tijd van het jaar!
Piekeren over een thuisbatterij
Langzaam maar zeker komt het ravijn eraan van het aflopen van salderen. Geen salderen is straks erg ongunstig voor mensen zoals ik die een stroomslurpende warmtepomp hebben met daarnaast een robuuste hoeveelheid hoogproductieve zonnepanelen. Stroom weggeven aan een hebzuchtige energieleverancier zonder dat daar enige prestatie tegenover staat, gaat mij te ver. Uit zetten van omvormers op een zonnige dag stuit mijn duurzame geitenwollensokken-ziel tegen de borst. ‘Afvonken’ van overtollige zonnestroom met een airco is goedkoop, onnodig en onduurzaam. De woning is zo goed geïsoleerd dat het dagen duurt voordat het binnen echt heet begint te worden. Het probleem is meer om ná een hittegolf de opgehoopte warmte weer het huis uit te krijgen. Daar past een airco goed bij. Of een paar daagjes stevig ventileren met de tuindeuren wijd open.
Wat nu? Afgelopen week liet ik twee firma’s voorrekenen wat een thuisbatterij op dit moment kost, inclusief installatie. Dat viel mij eigenlijk best mee want vorig jaar waren thuisbatterijen stukken duurder. Firma A keek naar het netto zomerverbruik (ca 5 kWh per dag) en raadde een 10 kWh thuisbatterij aan. Firma B keek naar de omvang van mijn PV systeem (ca 7 kW) en kwam uit op een thuisbatterij met een capaciteit van 16 kWh zodat ik met een dynamisch contract met mijn energieleverancier lekker in stroom kan gaan handelen en intussen de btw op de accu claimen (Tibber, Frank, dat soort snelle jongens). Beide opties zijn best aantrekkelijk mits er helemaal geen saldering is. Ik heb dus ruim een jaar de tijd om een beslissing te nemen: wel of geen thuisbatterij, welke capaciteit en welke leverancier. Worden het de snelle jongens? Wie weet. We piekeren voort.
Tien tips voor thuisbatterijen
Ik zit al een tijdje te broeien over de aanschaf van een thuisbatterij. Welke fabrikant, welk vermogen, welke capaciteit, wel of niet een dynamisch contract. en ga zo maar door. Slapeloze nachten! Gelukkig hebben Holland Solar en Energy Storage NL een lijstje gepubliceerd: 10 tips voor het aanschaffen van een thuisbatterij:
- Bedenk waarvoor je de thuisbatterij wilt gebruiken: bepaal je energieverbruik en het doel: zelfconsumptie van zonnestroom verhogen, back-upvoorziening voor stroomstoringen, of handelen op energiemarkten.
- Kies het juiste batterijtype: vergelijk verschillende types zoals lithium-ion (nmc), lithium-ijzerfosfaat (lfp), loodzuur en nikkel-ijzer op levensduur, veiligheid, onderhoud, prijs en milieuvriendelijkheid.
- Vergelijk de kosten per kilowattuur: de investering ligt vaak tussen 500 en 1.000 euro per kilowattuur opslag. Let op het verschil tussen vermogen (kilowatt) en capaciteit (kilowattuur).
- Staar je niet blind op korte terugverdientijden: de businesscase voor alleen eigen gebruik is vaak nog onrendabel. Handel op energiemarkten kan helpen, maar wordt steeds concurrerender.
- Controleer de garantievoorwaarden en onderhoudscontracten: let op het aantal cycli, de gegarandeerde capaciteit en of de installateur een merkspecifieke training heeft gevolgd.
- Zorg voor optimale integratie met zonnepanelen en omvormer: je hebt minimaal een hybride omvormer nodig. Een goede installateur kan alles juist integreren.
- Overweeg een sim energiebeheersysteem: een energiemanagementsysteem (hems) kan je batterij automatisch aansturen op basis van energieprijzen, waardoor je het rendement verhoogt.
- Controleer de geschiktheid van je meterkast en bekabeling: ook plug-and-play thuisbatterijen via het stopcontact moeten veilig worden aangesloten door een erkende installateur.
- Besteed extra aandacht aan veiligheid en installatie: goede ventilatie, afstand tot waterleidingen en juiste bekabeling zijn cruciaal. Ook geluidsproductie kan een rol spelen.
Dat betekent nog meer piekeren en rekenen…..
bron: Solar Magazine: Zonneflits 33-2025
Thuisbatterijchaos
Het was vanavond weer leuk raak op de AVROTROS-Radar consumentenshow. De vloer werd aangeveegd met de thuisbatterij. Wat ik het meest hoorde was “terugverdienen, ho maar” en “lekker geld verdienen met handel op de onbalansmarkt”. Dat laatste is interessant, want ik ken mensen die inderdaad behoorlijk geld verdienen met een thuisbatterij en dynamische tarieven en handel op de onbalansmarkt. Maar dit zijn de echt slimme jongens, techneuten die de details van hun apparatuur en de finesses van de onbalansmarkt drommels goed kennen. Dit zijn vaklui, vergelijkbaar met day traders op de aandelenbeurzen. Veelal hebben ze geen zonnepanelen, of een paar gewoon voor het afdekken van het thuisverbruik. Ze doen het niet voor het klimaat maar gaan gewoon voor de poen. Leuke bijverdienste, belastingvrij.
Een mooie opmerking van een deskundige was: als iedere particulier met een thuisbatterij gaat handelen op de onbalansmarkt is er straks te weinig onbalans om mee te handelen. Dan treedt uiteraard de wet van vraag en aanbod in werking en kunnen nieuwkomers hun terugverdientijd op hun buik schrijven.
Met andere woorden: voorlopig zijn thuisbatterijen voor hobbyisten, liefhebbers en mensen die zoveel mogelijk eigen zonnestroom achter de meter willen houden. Verder is het naar mijn idee allemaal opgeblazen lucht om de gekelderde verkopen van zonnepanelen wat te compenseren. Je moet toch je boterham verdienen, nietwaar. En ja hoor: ook hier weer cowboys die domme huisvrouwen en huismannen voor duizenden euro’s oplichten.
Terecht waarschuwde een andere deskundige dat de hele handel in onbalans nu door particulieren wordt gedaan door af te nemen of te leveren op het laagspanningsnet, terwijl onbalans juist voorkomt op het middenspanningsnet. Aan dat free-for-all handelen door particulieren op de onbalansmarkt zal dus gauw aan banden moeten worden gelegd, anders stort het net nog een keertje in: lampjes uit!
AVROTROS-Radar: Terugverdientijd thuisbatterij te positief voorgesteld (en de prestaties soms ook) – uitzending 16 december 2024
Uit zetten vind ik niet echt slim
Dan maar je omvormer uit zetten vanwege netcongestie? Niet al te best voor zowel jouw omvormer als voor de teruglevering. Als ik naar mijn eigen situatie kijk: alle apparaten en sluipverbruik bij elkaar opgeteld verbruiken ca 8 kWh per dag, in de winter wat meer dan in de zomer (met name verlichting en de pomp van de vloerverwarming). Die 10 kWh in de zomer is geen gelijkmatig verbruik maar is een basisverbruik van ca 250W (internet, computer, radio&tv, kleine huishoudelijke apparaten, opladen) plus een paar pieken (elektrisch koken, water verwarmen in de close-in boiler. legionella run van de warmtepomp, wasautomaat, etc). Het basisverbruik druk ik weg met mijn zonnepanelen, de pieken worden door dezelfde panelen naar beneden getrokken. Als ik mijn omvormertjes uit zou zetten, dan betrek ik het basisverbruik plus halve pieken uit het net. Verminder ik daarmee netcongestie? Dat is de vraag. Een thuisbatterij zou in dit geval wellicht een beetje helpen. Wanneer zouden netbeheerders met een aanbieding komen?
Enthousiast over thuisbatterij
Ik kreeg de volgende mail van een van de volgers van deze website. Duidelijk een aficonado van thuisbatterijen. Je zou zo zin krijgen er ook een aan te schaffen. Toch wel erg leuk!
Dag Floris, sinds een paar weken ben ik door de bocht.
Omdat vorig jaar de zonnepanelen sterk in prijs daalden heb ik ook het garage-dak voorzien van 8 panelen oost-west oriëntatie. Dat betekent dat door het telkens wijzigen van de spelregels ik nog maar een paar centen ontvang voor mijn stroomoverschot. Daarom heb ik een 5 kWh Sessy batterij aangeschaft om een flink deel van mijn opgewekte stroom achter de meter te houden.
Sessy kan in verschillende modes werken. Ik ben voorlopig niet van plan om actief te worden op de onbalans markt, dus heb ik ‘m voorlopig ingesteld voor “0” op de meter. Dat houdt in dat de Sessy start met laden zodra ik meer dan ca. 50W over houd (teruglever). Meestal is de 5 kWh batterij, afhankelijk van gebruikelijk huisverbruik rond de middag vol.
Bij bewolking of weinig zon overdag zorgt de regeling voor zo min mogelijk huisverbruik (afname) via de meter.
Als je gebruik maakt van een dynamisch tarief, zou je bij weinig zon ook kunnen laden met ‘goedkope’ stroom. (Mode ECO). Afhankelijk van de bereikte lading kan de batterij ook overdag even bijspringen tot 1.7 kW.
Onder normale omstandigheden kan ik het avond- en nachtverbruik vrijwel geheel overbruggen. Op een regendag zoals vrijdag (16 aug), was de oplading maar 60% waarvan ook nog eens huisverbruik vanaf moest. Gevolg dat de batterij de volgende ochtend om 02.00 al leeg was. Dus vanaf dat moment liep er weer stroom door de meter. Overdag was het weer zonnig, dus rond 12.00u stond de lading weer op 100%.
Hier het plaatje van 16 augustus.. Rond 08.00 was de batterij praktisch leeg, (getrokken lijn) en door gebrek aan zon begon die maar langzaam te laden. De batterij probeert wel extra verbruik overdag te beperken (deukjes in de laadcurve) maar bereikt daardoor niet z’n volle capaciteit.
Het plaatje van zaterdag 17-08 laat zien dat rond 02.00 s ‘nachts de batterij al leeg was, dus kwam stroom weer via de meter. Rond 11.30 zie je even een ‘deukje’ in het opladen door een grootverbruiker in huis.
Meestal heb ik ruim voldoende zonnestroom voor het huisverbruik overdag en het opladen van de thuisbatterij. Pas zodra de batterij op 100% staat start bij overschot het terugleveren.
Gemiddeld huisverbruik 7 dagen voorafgaand aan de installatie thuisbatterij…. 3.8 kWh/ dag.
Gemiddeld huisverbruik de eerste 7 dagen na installatie thuisbatterij……0.74 kWh/ dag.
Een duidelijke daling van het huisverbruik en ook minder terugleveren! Het terugleveren is wat lastig te vergelijken door het verschil in zonuren voor en na installatie van de batterij.
Ik heb niet de illusie dat ik ‘m ooit terugverdien. Ik elk geval een ‘speeltje’ om kennis en ervaring mee op te doen. Eerst maar eens kijken hoe de rest van het jaar gaat uitpakken.
Een voorzichtige inschatting is dat ik ca. 1.000 kWh achter de meter kan houden.
Misschien helpt deze info wat bij het al dan niet kiezen van een thuisbatterij.
Groet uit het oosten, GV
Powerplay door Zonneplan
Zonneplan, aanbieder van zonnepanelen, heeft een marktniche gevonden. Ingrediënten: Zonnepanelen, dynamisch energiecontract, Zonneplan (natuurlijk) en (niet per sé) de thuisbatterij van Zonneplan. De firma heeft een algoritme bedacht (‘powerplay’) om jouw omvormer uit te schakelen bij negatieve stroomprijzen. Volgens de website van Zonneplan: “Het systeem schakelt automatisch naar de strategie met het hoogste rendement voor jou.” Met een appje zie je je inkomsten groeien! Zonneplan biedt ook een forse lithium-ijzerfosfaat thuisbatterij aan onder de naam Nexus, die je mee kan laten doen in Zonneplan’s powerplay. En als je helemaal geen zonnepanelen of accu’s hebt, ook dan kan je meeprofiteren van Zonneplan’s dynamische stroomcontract.
Ik ruik vernieuwing, namelijk dat het aanschaffen van een thuisbatterij door toepassing van powerplay-achtige algoritmes een stukje aantrekkelijker wordt. Zou best aardig zijn om mee te experimenteren ware het niet dat bij mij de full-electric warmtepomp eraan komt. En met zo’n ding denk ik dat ik nog even moet afzien van dynamische contracten en powerplays. Laat eerst de warmtepomp eens een jaartje draaien onder standaard omstandigheden. Het stookseizoen 2024-25 wordt mijn nulmeting.
Overigens: Duurzaam Nieuws noemde de actie van Zonneplan het “doorschuiven van de hete aardappel’, ofwel verminderen van netcongestie door particuliere klanten te laten investeren. Investeren in infrastructuur is een taak van netbeheerders, niet van avontuurlijke huisvaders, vindt Duurzaam Nieuws. Mee eens?
bericht in Duurzaam Nieuws: Serieus, zonnepanelen uitschakelen als de zon schijnt?
website Zonneplan: Automatische aansturing voor zonnepanelen