Energiearmoede: overheidsfalen

Vanochtend stonden in de media berichten over energiearmoede in ons land die vorig jaar zou zijn gestegen. Een getal dat genoemd werd is 500.000 huishoudens. Mensen die compleet klem zitten zijn bijvoorbeeld huurders van slecht geïsoleerde woningen, alleenstaanden en gepensioneerden met alleen AOW. Wat mij opvalt is dat meer huishoudens in energiearmoede zijn vervallen doordat overheidssteun is opgehouden. Die steun bestond uit geld om de energierekening te betalen, dus geen geld om duurzame isolatiemaatregelen te nemen. De overheid heeft dus bakken geld letterlijk laten verbranden, en de ontvangers van de steun zitten nog steeds in de kou. Dit soort overheidsbeleid kan men beter “overheidsfalen” noemen. Geen structurele hulp bieden is geld over de balk smijten. Niemand hoeft in de kou te zitten in de winter, gewoon onfatsoenlijk. Hee, Den Haag, doe hier iets aan, en snel ook. We leven in een stinkend rijk land, dus “geen geld” is een bullshit argument.

NOS Teletekst 25 juli 2025: Meer huishoudens in energiearmoede

Kip-Hermans-Ei-poen

Kip en ei: de industrie klaagt over hoge energiekosten. Als die kosten niet lager worden, vertragen ze of stellen ze verduurzaming uit. Grote energieslurpers treuzelen met verduurzamen dus blijft hun energie duur. AI-bazen willen hyperscalers voor hun AI projecten bouwen als ze maar een goedkoop stroomcontract krijgen. De regering moet jaren vooruitzien, en visie hebben (svp niet gaan grinniken!). Je zou dus denken dat er hard gebouwd moet worden aan windparken op zee. Daar is de goedkoopste stroom te halen, en bijna het hele jaar door. En wat besluit mevrouw Hermans, onze wakkere demissionaire minister van Economische Zaken: we streven er niet langer naar om in 2040 50 gigawatt aan offshore wind te hebben. Reden: er zou niet genoeg vraag zijn naar zo veel duurzame energie.

Vreemd dat mevrouw Hermans zich muisstil houdt over de visionaire plannen om in 2040 vier kerncentrales in bedrijf te hebben. Als de minister denkt dat er in 2040 geen vraag genoeg is voor goedkope offshore windstroom (€80/MW), zou er dan wel vraag zijn voor peperdure kernstroom (€150/MW)? We verdenken de minister derhalve van een verborgen LNG- en nucleaire agenda. Helemaal niet erg voor de minister: ze heeft een aas in de mouw: de belastingebetaler.

Dit heeft dus allemaal niets met verduurzaming en klimaatmaatregelen te maken, alleen met poen, poen poen (waarin de politieke partij van de minister uitblinkt). kans gemist. Jammer.

artikel in NRC: Demissionair minister Hermans (Klimaat en Groene Groei, VVD) schroeft de ambities voor windparken op zee terug (achter betaalmuur)

De kosten voor offshore windenergie en kernenergie zijn ontleend aan een rapport van Elzen en Geerts, Kernenergie: wel duur, niet duurzaam (2025)

Schokkende cijfers

We zijn in mijn woonwijk alweer een kwart eeuw bezig met de energietransitie. Langzaam maar onverbiddelijk. Er is behoorlijk wat gebeurd, al is het in mijn perceptie veel te langzaam. In mijn buurt staan veel vooroorlogse woningen. Jarenlang waren regelmatig spouwmuurisoleerders aan het werk. Prima, toch! Enkelglas op de begane grond komt nog maar sporadisch voor. Zonnepanelen zijn te vinden op 20% van de woningen. Woningen die zijn verkocht worden aangepakt met veel isolatie. Hier en daar zie je zelfs een warmtepomp. Dan is het schokkend om te zien op allecijfers.nl dat in mijn postcodegebied in 2023 het gemiddelde jaarlijkse aardgasverbruik 1.450 m³ per woning was, en het gemiddelde elektriciteitsverbruik 2.500 kWh. Voor de wijk als geheel liggen de cijfers gunstiger: 940 m³ gas en 2.160 kWh, terwijl Leiden in totaal 610 m³ gas en 2.070 kWh scoort over het jaar 2023.

Er moet dus nog heel veel gebeuren in de energietransitie. Mensen uit de aanpalende wijk hebben uitgebreid gepuzzeld wat voor diverse [gas] verbruikscategorieëen de kosten/baten zijn voor overstappen van gas naar een hybride of full-electric warmtepomp,  en in het geval van het laatste de kosten/baten van W/W met geboorde diepe bron, PVT of L/W. Aquathermie is ook in the picture, want Leiden heeft grachten en kanalen genoeg.

Kijk eens naar je eigen wijk op www.allecijfers.nl

Gedroomde jaarafrekening

Twintig jaar geleden droomde ik ervan dat ik wellicht (en met veel inspanning) mijn vooroorlogse woning tot een energieneutrale woning zou kunnen verbouwen. Of dat haalbaar zou zijn? Experts waren pessimistisch. De hele buurt lachte me uit, en de gemeente keurde elke vergunningsaanvraag af als er ook maar een millimeter aan de uitwendige afmetingen van mijn woning werd gemorreld. Daarom werd driftig geïnvesteerd in onzichtbare zaken als vloerisolatie, dakisolatie, HR++ glas, overstekisolatie, kortom onzichtbare maar zeer effectieve isolatiemaatregelen. Sluitstuk was het PVT-warmtepompsysteem, een jaar geleden. De gaskraan ging definitief dicht.

Valt de jaarafrekening in de bus. En jawel: de hoeveelheid afgenomen elektriciteit was in het contractjaar voor het eerst lager dan de hoeveelheid ingevoede elektriciteit. Gasverbruik was het hele contractjaar nul, komma nul. Het ideaal is dus bereikt: een jaren ’30 woning kan op jaarbasis energieneutraal zijn. Even de spreadsheets raadplegen: alleen in de periode tussen 3 november 2024 en 16 maart 2025 (20 weken) was voor het PVT warmtepompsysteem de balans tussen geproduceerde stroom en verbruikte stroom negatief. De in die periode verbruikte hoeveelheid (1.975 kWh) werd ruimschoots gecompenseerd door teruggeleverde stroom. Met een thuisbatterij zie ik kans twee à drie weken van die 20 ‘nare’ weken af te snoepen.

Juni 2025 zonne-elektriciteitsmaand in EU

Juni 2025 gaat in Europa de boeken in als de eerste maand waarin zonnestroom als bron het grootste aandeel in de elektriciteitsvoorziening had. In ons land was 40% van het stroomaanbod afkomstig van zonnepanelen, in de EU als geheel lag dit aandeel op 22%.

Wie had dat 25 jaar geleden kunnen voorzien? In die tijd riep de minister van Economische Zaken nog dat zonne-energie alleen geschikt was voor de Sahara, en niet voor ons grauwe kikkerlandje! Gas, gas, gas was toen het blazoen. Eerst het Gronings aardgas royaal verkwisten, en als dat op is zo rond 2010 helpt Rusland ons wel uit de brand met goedkoop Siberisch gas. Klimaat: me hoela! Jawel, wat een visie van de minister. Inmiddels mogen we blij zijn met de enorme penetratie van zon- en windstroom, want anders logeerde meneer Poetin bij ons koninklijke paar, en niet meneer Trump.

Inmiddels wordt mijn huishouden op jaarbasis bijna 100% voorzien in zonnestroom en zijn we van het gas af. Dat had ikzelf in 2000 ook niet gedacht.

bericht YaleEnvironment360: In a First, SOlar Ws Europe’s Biggest Source of Power last Month

Wat stelt verduurzaming nog voor?

Zo nu en dan lees ik De Telegraaf om lekker te smullen van alle schandalen en hypes in ons land. Wat spoken de BN-ers nou weer uit? Nu zie ik ineens het bericht dat het bedrag dat men extra kan lenen voor een hypotheek op een duurzame woning € 10.000 minder wordt voor een woning met een A+++ energielabel, en € 5.000 minder voor een woning met een A++ label. Nu heeft mijn woning een A label, maar dat vervalt wegens ouderdom op 1 november aanstaande.Wat te doen? Een nieuw label aanvragen en dan maar hopen dat het niet een A++ of beter wordt? Zou het zin hebben om wat isolatie uit het huis te slopen, of anders die superieure warmtepomp te vervangen door een houtkachel, om maar niet met het mooiste en duurzaamste energielabel opgescheept te zitten? Wat stelt duurzaamheid op deze manier nog voor?

bericht in De Telegraaf: Maximale hypotheek voor duurzaamste huizen gaat omlaag

SP eist compensatie huurders met zonnepanelen

Op 25 juni jl diende mevrouw Sandra Beckerman (SP) in de Tweede Kamer een motie in om de minister van Volkshuisvesting geld te gaan laten zoeken om hurdrers te compenseren met zonnepanelen. Straks, in 2027 wordt de salderingsregeling hups, overboord gegooid. Idee was dat mensen met zonnepanelen rijk zijn anders hadden ze geen zonnepanelen. Dat is wel erg kort door de bocht, want er zijn wel degelijk mensen in sociale woningbouw die (gelukkig!) zonnepanelen op het dak hebben. Dankzij de woningcorporatie en stichting Wocozon. Die huurders hebben een overeenkomst met hun woningcorporatie; iets hogere huur vanwege de investering in zonnepanelen, opgewekte stroom mogen ze houden. Dat is leuk, want dat is behoorlijk in het voordeel van de huurder dankzij de salderingsregeling. Is die regeling weg, dan is huurder het haasje: betalen maar!

Dat kan dus niet gebeuren en daarom is de Socialistische Partij actief voor deze huurders. Minister Keijzer miepelt dat ze geen geld heeft, maar laat ze eerst maar eens op zoek gaan naar fondsjes. Op Prinsjesdag moet de minister op de proppen komen met een plan. Eens kijken hoe sociaal bewogen deze minister is.

Woonbond: Minister moet huurders met zonnepanelen compenseren

Getalletjes voor juni 2025

Elke laatste dag van de maand neem ik de standen op van de slimme meter. Afgelopen maand juni was een bovenste beste. Import hoog: 16 kWh, import laag: 62 kWh. Er werden in totaal (hoog + laag) 848 kWh ingevoed. De warmtepomp verbruikte 50,6 kWh. Gas: 0 m³. Alweer een jaar lang! Ik  zit te wachten op het moment dat Liander de hele gasaansluiting verwijdert

Over het jezelf rijk rekenen

In mijn krant stond een berichtje onder de kop “Zonnepaneel van voor 2020 heeft zichzelf al terugverdiend“. Hun baasjes zijn uit de kosten. Hierdoor “profiteren bijna een miljoen huishoudens daardoor nu van gratis stroom“. Kijk, dat laatste is natuurlijk pertinente kwadderatsch.

Stel dat stroom van het energiebedrijf € 0,30 kost en dat jouw PV-installatie € 3.000 heeft gekost. De allereerste geproduceerde kWh kostte hierdoor € 3.000. Zodra de tweede kWh was  opgewekt koste elke kWh € 1.500. Zodra kWh nummer 3 was opgewekt kostte elke kWh  € 1.000. En ga zo maar door. Het moment waarop de 10.000e kWh werd geproduceerd was het break-even moment. Op dat moment had elke kWh zonnestroom je 0,30 gekost en de PV installatie had evenveel verdiend als dat ze had gekost. Maar dat wil niet zeggen dat de 10.001e kWh gratis is! Die kost nog altijd 3.000:10.001 =  € 0,30.  Een paar jaar later, als de productieteller op 15.000 kWh staat, heeft elke kWh 3.000:15.000 = € 0,20 gekost. Niks gratis!

Leidsch Dagblad 28 juni 2025 – Zonnepaneel van voor 2020 heeft zichzelf al terugverdiend.

23 Gigawatt

20 juni: een spectaculaire zonneschijn, de hele dag. Rond 14:30 bereikte het geschatte totale nationale vermogen van zonnestroomparken en -panelen een piek van 23 Gigawatt. Dat is een onmetelijke hoeveelheid vermogen, bijna 50 kerncentrales à la Borssele (485 MW). Stel je voor: 50 kerncentrales op een rij, zou dat niet een natte droom zijn van onze minister van Klimaat en Groene Groei? In Duitsland stond op hetzelfde moment een kleine 70 Gigawatt aan zonnestroomvermogen te springen om stroom te leveren.

zie  Energieopwek.nl