Een beetje verbaasd tikte ik tegen het venstertje aan dat de dagopbrengst van mijn zonnepanelen aangaf. Zo vreselijk weinig vandaag, Het lijkt wel winter. Doen die panelen het wel? Is de elektronica soms vastgelopen? In mijn spreadsheet zie ik dat alleen 17 augustus 2015, dezelfde dag in 2014, en verder 24 augustus 2011 van dezelfde treurige orde waren. Als u dus vorig jaar zonnepanelen hebt aangeschaft, of liever het jaar ervoor, dan maakt u deze augustusmaand aan den lijve mee hoe “Himmelhoch jauchzend” zonnestroom kan zijn (2020) en hoe “Zu Tode betrübt” (2021). Het is me wat met die zonnestroom. Maar op jaarbasis komt het meestal wel goed. Omdat bij mij het Field Lab nog steeds meesprokkelt zit hier straks op 31 december een dik tevreden baasje. Een paar slechte dagen, alla, dat komt wel weer goed hoor.
De regering van Saoedi Arabië kondigt aan om te streven naar 58 GWp aan zonneparken tegen 2030. Dat is een nobel streven voor een land dat zo’n beetje totaal is verslaafd aan olie en andersoortige petrochemie. Hoeveel zonnestroom is er eigenlijk in dit zonovergoten land? Niet zo veel eigenlijk, 500 MWp op Farasan Island, lees ik op Wikipedia, dat is het wel zo’n beetje. Met zo ongelooflijk weinig benutting van zonne-energie is 58 GWp revolutionair te noemen. Nu staan de Saoediers bepaald niet te boek als progressief noch rals evolutionair, dus heel hard schreeuwen dat men “effe” 58 GWp uit de grond gaat stampen, we moeten het nog maar eens zien. Of zouden ze nattigheid voelen over de petrochemische toekomst in dat woestijnland?
wikipedia: solar power in Saudi Arabia
Power Technology: Saudi Arabia makes next solar move
Wat me verbijstert is dat er zo ongelooflijk weinig gevoel voor urgentie voor klimaatmaatregelen is bij de overheid. Noch in Den Haag, noch in mijn eigen woonplaats lijkt men onder de indruk van de inhoud van het IPCC rapport. Het wordt de burger die van het gas af wil of anderszins CO2 uitstoot wil reduceren niet gemakkelijk gemaakt. Wil je bijvoorbeeld zonnepanelen plaatsen dan krijg je in Leiden te maken met 6 pagina’s regels en met een vergunningprocedure waarvan niet alleen een ambtenaar maar speciaal de klimaatontkenner zou smullen. Bijgaande foto is van mijn wijk, gezien vanaf het zuiden, dus je kijkt tegen alle daken op die eigenlijk vol zouden moeten liggen met zonnepanelen. Zoek de panelen! Met een beetje moeite zie ik zes woningen met panelen. Als een dak boven je hoofd vol met zonnepanelen iets zegt over de betrokkenheid met het klimaat, dan leef ik in een buurt waar men zorgeloos de toekomst tegemoet gaat.
Een wijk vol optimisten!

… en een zee aan beschikbare daken. Kom maar op met die zonnepanelen!
Leiden is en blijft een raar fenomeen op het gebied van zonnepanelen. Er is een gemeenteraad die zonnestroom gunstig gestemd is, er is een dappere wethouder die haar best doet en die persoonlijk heeft uitgeschreeuwd dat er op elk Leids dak zonnepanelen horen, er zijn ijverige gemeenteambtenaren en…. er is de welstandscommissie. Bij dit gremium leven twee rotsvaste regels. Regel een: Leiden is een openluchtmuseum en dat moet zo blijven. Regel twee: zonnepanelen zijn afschuwelijke dingen die daken qua uitstraling kapot maken. Dat mag in Leiden niet gebeuren want zie regel 1. Er is echter een probleempje: men moet knarsetandend toegeven aan de wil van de gemeenteraad dat er meer zonnepanelen moeten komen. Dus strooit men zand in de lagers en bedenkt men lullige en onacceptabele regeltjes. Men heeft bedacht dat (bij de gratie Gods) huizen met donkere dakpannen alleen donkere zonnepanelen mogen hebben en dat huizen met rode dakpannen alleen rode zonnepanelen mogen hebben. Wie verzint er zoiets? Rode zonnepanelen zijn 25% duurder dan zwarte zonnepanelen en zijn 25% minder efficient. Je zal maar een roze, paars of groen dak hebben! Men kan dus zeggen dat de welstandscommissie burgers eerst op stang jaagt, daarna op kosten jaagt en erger nog, dat het indirect het verminderen van CO2 emissies inperkt doordat gekleurde zonnepanelen nu eenmaal volgens natuurkundige wetten minder efficient zijn dan zwarte. Kan je Leiden op deze manier beschuldigen van lijntrekken op het gebied van CO2 emissie reductie? Ik vind van wel. Neem me niet kwalijk: een zwart paneel op een rood dak gaat heel goed samen. De dakkapel is toch ook wit geschilderd? Op moeten alle dakkapellen in Leiden volgens de welstandscommissie soms in de kleur van de dakpannen worden geschilderd?
Een berichtje in CleanTechnica trok mijn aandacht: in de gemeente Tyler, Texas zijn vanaf vandaag de welstandsregels veranderd. Vanaf 1 augustus 2021 mogen zonnepanelen op daken van huizen zichtbaar zijn vanaf de straat, mits in het dakvlak en met een kleur die past bij de kleur van het dak. Hoera! In Leiden is dit nog steeds verboden, althans als je een huis hebt dat in het beschermde stadsgezicht ligt.
Maar waarom passeert Tyler, Texas ons eigen Leiden? Het lijkt erop dat B&W van Tyler als boeren met kiespijn de regels tegen wil en dank hebben moeten veranderen. De staat Texas heeft namelijk een wetje aangenomen dat bepaalt dat gemeenten hun inwoners qua zonnepanelen niet mogen beletten of tegenhouden met allerlei ambtelijke loopholes en red tape (lees: lullige, overbodige en subjectieve regeltjes; eindeloze vergunningprocedures, interambtelijke vechtpartijen en gaat u maar door). In Leiden hebben we heel veel last van gemeentelijke vertrutting, en daarom ligt Tyler, Texas wat mij betreft een straatlengte voor.
bron: CleanTechnica
Beetje teleurstellend, dit natte staartje van juli. De planten en bloemen in de tuin doet het ongekend fantastisch, daar niet van, want die krijgen al het hele jaar keurig op tijd hun zonnetje en regenbuitje. Zonnepanelen en zonneboilers denken daar anders over. Die produceren en registreren pas lekker als de zon haar best doet. De zonneboiler, die het meest zon-gevoelig is, bracht het afgelopen juli niet verder dan 44 kWh (vorig jaar 48, daarvoor 50 en in 2018 liefst 60 kWh). De zonnepanelen dipten vergeleken met juli vorig jaar, en die julimaand was ook al onder het gemiddelde. Het is dat het Field Lab er nog is, gedeeltelijk overwoekerd maar verder dapper doorgaand. Het julitotaal aan zonnestroom vergeleken met vorig jaar was hierdoor hetzelfde. Een beetje smokkelen zullen we maar zeggen. Leve het Field Lab!
We nemen een lekker stevig paneel: SunPower SPR-MAX3-400: 1690 mm x 1046x 40 mm. Dat paneel verpakken we in stevig 10 mm karton. De afmetingen worden dan 1700 x 1056 x 50 mm. In een enkele 40-voet zeecontainer kan ik dan pak-em-beet 750 panelen proppen. Die kosten 12.000 euro voor een ritje Sjanghai-Rotterdam. Dat is per paneel 12.000: 750 = 16 euro. Dat is een lieve som maar tegelijk valt het wel mee. Die 16 euro per paneel wordt doorberekend aan de klant, reken maar. De transportprijs moet niet veel hoger worden om de omzet van Chinese zonnepanelen te drukken.
Overigens: de Ever Given, jeweetwel, dat schip dat een week lang vast zat in het Suezkanaal, vaart op dit moment in de Golf van Biscaje, noordwaarts richting Rotterdam. Over een paar dagen komt het schip aan, beladen onder andere met ……. containers zonnepanelen.
Op dit moment zijn de transportkosten van een zeecontainer vanaf Sjanghai (China) naar Rotterdam (Europa) gestegen naar een record van 13.000 USD, ofwel iets in de geest van 12.000 euro. De vraag is: hoeveel invoed dit record heeft op de consumentenprijs van een Chinees zonnepaneel.
We gaan eens even rekenen. Wat is precies een zeecontainer? Op china.docshipper.com lees ik dat er drie maten zeecontainers bestaan: de 20-voet container waarin 10 pallets passen, de 40-voet container met een voetafdruk van 20 pallets, en 40-feet HQ containers waarin 24 pallets passen. We nemen aan dat de verschepingsprijs slaat op de 40-voet container (67 kubieke meter). We hebben het dus over 24 pallets. Vraag wordt: hoeveel zonnepanelen passen op 1 pallet en hoe hoog mag ik stapelen voordat het gaat kraken?
Omdat ik op dit gebied een leek ben ga ik uit van de 67 kubieke meter. Aanname is dat de volle 67 kubieke meter kan worden benut. Op dat moment wordt de vraag hoeveel 1 zonnepaneel inclusief verpakking aan ruimte inneemt.
(wordt vervolgd)
Bij Maartensdijk (Utrecht) is op 14 juli jl. het langste zonnefietspad ter wereld geopend. Het traject met een lengte van 330 meter, bevindt zich in het landelijke gebied noordelijk van de stad Utrecht langs de N417, tussen de bushalte Maartensdijk/Achterwetering en de rotonde met de Dorpsweg van Maartensdijk. Uiteraard was er een wethoudermomentje bij de feestelijke opening. In 2014 werd eenzelfde soort fietspad aangelegd bij Krommenie, Noord Holland (in 2020 vervangen door asfalt), en in 2018 een proefstuk bij Kockengen (Utrecht). Ook voor zwaarder verkeer zijn proefstukjes aangelegd, oa.a. in de Haarlemmermeer. Men verwacht in Maartensdijk toch maar even gemiddeld 1.000 kWh per maand op te wekken, uiteraard in de zomer veel meer en in de winter veel minder. Het fietspad is geconstrueerd met Solaroad platen.
(nagekomen: in 2024 is Solaroad ermee gestopt)
De staatssecretaris van Economische zaken heeft de Tweede Kamer laten weten dat het afbouwen van de salderingsregeling voor zonnestroom wat haar betreft gewoon moet doorgaan. Ook vindt ze dat het stimuleren van thuisbatterijen niet nodig is. In de visie van de staatssecretaris hoeven particulieren niet gestimuleerd te worden om duurzame fratsen uit te halen. Integendeel: particulieren doen dat vanzelf wel. Ze mogen dat ook doen zo lang ze maar netjes in het gareel blijven. Voor de staatssecretaris en haar baas, de minister, zijn particulieren nu eenmaal melkkoetjes die je koestert en uitkrijpt. Overigens: elke regeringscoalitie van wat voor signatuur dan ook, deelt de mening van de staatssecretaris en handelt als zodanig.
Maar goed: het argument is zoals gebruikelijk niet het milieu, klimaat of duurzaamheid, het draait gewoon om geld. Belastinggeld welteverstaan. De staatssecretaris berekent dat de schatkist over het jaar 2021 ongeveer 332 miljoen euro misloopt aan belastingen vanwege het salderen van zonnestroom. Dat zou oplopen tot 709 miljoen euro structureel vanaf 2031. Als men de salderingsregeling volgens plan Kamp-Wiebes afbouwt dan is het gederfde bedrag 0 euro. Weg met die salderingsregeling en er is 709 miljoen euro verdiend ! Staatssecretaris blij, en zo ook haar collega op het ministerie van Financiën. Kennelijk is dat bedrag al jaren geleden keihard ingecalculeerd en dreigt er dientengevolge een tekort op de begroting dat jaarlijks oploopt tot die 709 miljoen in 2031. Vastgepind schuifgeld. Zoiets van “volgend jaar gaan we 100 miljoen aan parkeerboetes binnenhalen, daar houden we mu alvast rekening mee in de begroting”.
Waar het om gaat is dat die 709 miljoen in 2031 bestaat uit niet betaalde belasting op elektriciteit. Door huishoudens met zonnepanelen. Huishoudens betalen in vergelijking tot het bedrijfsleven zo bizar veel belasting op stroom dat elke kilowattuur bespaard aantikt. Nu kan je dat besparen op verschillende manieren aanpakken: zuiniger apparatuur aanschaffen (mag van de staatssecretaris want je consumeert en je betaalt BTW), gloeilampen vervangen door led-lampen (staatssecretaris vindt dat prima want je consumeert en je betaalt BTW), en je kan zonnepanelen aanschaffen, puur uit economische overwegingen (dat schiet in het verkeerde keelgat van de staatssecretaris, want je kan BTW terugvragen EN je consumeert minder stroom van het nutsbedrijf EN je krijgt vergoeding voor teruggeleverde stroom). Dat lijkt verdacht veel op consuminderen en, erger nog, belastingvermijding. Thuisbatterijen gaat ze niet stimuleren want dan blijven de zonne-kilowattuurtjes binnenshuis en vangt ze alsnog niet de zo vurig gewenste bizar hoge belasting op elektriciteit. Belastingvermijding wordt alleen (oogluikend) toegestaan aan het grote bedrijfsleven.
Kortom: particuliere huishoudens draaien er voor op 1) dat toekomstig belastinggeld keihard is ingecalculeerd in de begroting, 2) voor de pertinente weigering van de regering om grootverbruikend bedrijfsleven meer belasting op elektriciteit te laten betalen en particulieren minder. De grote zonneparken in ons land worden gerealiseerd door investeringsmaatschappijen die vette subsidies opstrijken. Voor stroomvretende bedrijven maakt de salderingsregeling nauwelijks iets uit. Waarom zouden ze zonnepanelen op de daken van hun bedrijfshallen leggen? Immers, stroom is voor bedrijven goedkoop vanwege lage belasting dus leveren zonnepanelen niets op.
Particuliere huishoudens kunnen het dus schudden in de optiek van de staatssecretaris.
Naar aanleiding van een melding aan de Tweede Kamer van de staatssecretaris Economische Zaken – Solar Magazine